Belde ve köylerde yaşayanların oranı yüzde 6,6'ya kadar gerilerken bunun sadece 644 binini 25-35 yaş arası oluşturdu.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Ziraat Odaları Bilgi Sistemi verilerine göre ise Türkiye'de kayıtlı çiftçilerin ortalama yaşı 58,1. TZOB Başkanı Bayraktar, kırsalda genç nüfusun azalmasının yalnızca demografik bir değişim olmadığını, üretim kapasitesini doğrudan etkileyen bir kırılma olduğunu vurgulayarak "Bu tablo, tarım sektöründe genç nüfusun hızla azaldığını ve üretimin geleceği açısından ciddi bir sorun oluştuğunu gözler önüne seriyor. Son 30 yıldır hiç doğum gerçekleşmeyen köylerimiz bulunuyor; kış aylarında tamamen boşalan köylerin sayısı artıyor. Bu durum yalnızca üretimi değil, kırsal yaşamın sosyal dokusunu da tehdit ediyor. Tarım BAĞ-KUR prim tutarları düşük gelirli çiftçilerimiz için büyük bir mali yük oluşturuyor" dedi.
Ancak köylere dönüşte mevcut mevzuat da ciddi bir engel oluşturuyor. İmar Kanunu'na göre, belediye ve mücavir alanlar dışında kalan köy yerleşik alanlarında konut, ahır ve tarımsal amaçlı yapılar için yapı ruhsatı aranmayıp; etüt ve projelerin valilikçe incelenmesi ve muhtarlıktan yazılı izin alınması yeterli kabul ediliyordu. 2014 yılında 6360 sayılı Büyükşehir Yasası ile büyükşehir sınırları içindeki köylerin tüzel kişiliği kaldırılarak mahalle statüsüne geçirilmesiyle birlikte bu yerleşimler şehir imar rejimine dahil edildi. Böylece daha önce köy yerleşik alanı sayılan birçok yerde imar planı, zemin etüdü, mimari proje, yapı ruhsatı ve harç zorunluluğu fiilen devreye girdi. Böylece köyde arazisi olup da buraya yerleşmek isteyen vatandaşların maliyeti katlandı. Bu da köylere dönüşte en büyük engel olarak duruyor.
Çözüm kırsal mahalleler için ayrı bir imar, destek ve üretim rejiminin oluşturulmasından geçiyor. Öneriler arasında köyden mahalleye dönüşen yerlerde konut yapımının kolaylaştırılması, zemin etütlerinin belediyelerce uygun bedellerle yapılması, belediyelerin tip ev ve ahır projeleri hazırlayarak köylüye ücretsiz sunması, eski köy statüsündeki mahallelerde inşaat ruhsatı ve harçlarda kolaylık sağlanması, hazine arazilerinden üretilen imarlı arsaların, köyüne dönerek ev yapmak isteyenlere uygun bedellerle verilmesi bulunuyor.
Ayrıca köylünün ürettiği ürünlerin belediyeler tarafından satın alınarak değerlendirilmesi, köylünün kullandığı sulama suyunun bir kısmının devlet tarafından karşılanması yer alıyor.
%70 HİBE DESTEĞİ
Tarım ve Orman Bakanlığı köyleri üretimde tutmak maksadıyla kırsal kalkınma desteklerinde hibe oranlarını yüzde 70'e kadar çıkarırken, bütçenin en az yüzde 20'si kadın ve genç girişimcilere ayrılıyor. Yalnızca geleneksel üretim değil, akıllı tarım sistemleri, dijital tarım uygulamaları ve modern üretim altyapıları da destekleniyor. Ayrıca küçük aile işletmelerie küçükbaş hayvan desteği sağlanıyor.