AB’de tarımda dijital dönüşüm
Avrupa Birliği'nin (AB) tarım sektörü, jeopolitik gerilimler, iklim değişikliği ve çiftçi protestoları ile zorlu bir dönemden geçerken üretimini ve dayanıklılığını akıllı tarım ve dijital teknolojilerle artırmaya çalışıyor.
"Tarımda Dijital Çağ" başlıklı dosya haberi kapsamında derlediği bilgilere göre, 450 milyonu aşan nüfusa sahip AB'de 9,1 milyon çiftlik yer alıyor.
AB tarım sektöründeki çeşitli faaliyetlerde yaklaşık 17 milyon kişi çalışıyor. AB ülkelerinde çiftçiler, 157 milyon hektar arazi kullanırken bu, AB'nin toplam alanının yüzde 38'ini oluşturuyor. AB'deki çiftliklerin yaklaşık yüzde 93'ü aile çiftliği sınıfına giriyor.
AB ülkeleri, tarımı hayati sektör olarak görüyor ve bu alana Ortak Tarım Politikası (CAP) aracılığıyla ciddi ölçüde AB kaynağı sağlıyor. Çiftçiler, doğrudan desteklere ek olarak, kırsal alan, iklim eylemi ve doğal kaynak yönetimi için de farklı program ve imkanlardan yararlanıyor.
Mevcut Birlik bütçesi kapsamında çiftçilere yılda 38 milyar avro kadar doğrudan ödeme, 13 milyar avro kırsal kalkınma desteği ve 3 milyar avro civarında ürün desteği sunuluyor.
AB'nin tarım ürünlerinde toplam ticaret hacmi de yıllık 400 milyar avroyu buluyor. AB, bu ticarette 50 milyar avroya yakın fazla veriyor.
- Tarımdaki sınamalar
AB tarımı, son dönemde iklim değişikliği, ekonomik sürdürülebilirlik ve düzenleyici baskılar odaklı, kritik ve birbirine bağlı zorluklarla karşılaşıyor.
Tarımda artan girdi maliyetleri, kuraklık ve sel gibi şiddetli hava olayları, düşük gelir ve karmaşık çevresel şartlar, başlıca sorunlar olarak sıralanıyor.
Küresel çatışmaların tarım ürünlerindeki tedarik zincirlerini, yakıt ve gübre maliyetlerini etkilemesi de önemli sorunlar arasında yer alıyor.
- Tarım yeniden şekilleniyor
Son dönemde AB ülkelerindeki tarımsal üretim, akıllı tarım ve dijital teknolojilerle yeniden şekilleniyor. Verimlilik, sürdürülebilirlik ve çevresel etki arasında denge kurmayı hedefleyen AB, son yıllarda akıllı tarım uygulamalarını yaygınlaştırarak sektörde dönüşüme hız vermek istiyor.
Tarımsal üretimin, dijitalleşme, yapay zeka, robotik sistemler ve uydu tabanlı izleme teknolojileri sayesinde geleneksel yöntemlerin ötesine taşınarak daha öngörülebilir ve çevre dostu yapıya kavuşturulması amaçlanıyor.
AB'nin Yeşil Mutabakat ve Tarladan Sofraya Stratejisi kapsamında desteklediği akıllı tarım uygulamaları, hem büyük hem de küçük ölçekli çiftliklerde etkin biçimde kullanılıyor.
Akıllı tarımın temelinde veriye dayalı karar alma süreçleri yer alıyor. Bu kapsamda toprak nemi, besin değerleri, sıcaklık, bitki sağlığı ve hava koşulları gibi parametreler, sensörler, dronlar ve uydu sistemleri aracılığıyla sürekli izleniyor. Elde edilen veriler, çiftçilere hangi tarlaya ne kadar su verileceğinden hangi ürünün ne zaman hasat edileceğine kadar pek çok konuda yol gösteriyor. Bu uygulamalar, artan iklim baskıları ve gıda güvenliği risklerine karşı Avrupa tarımının en önemli güvenceleri arasında görülüyor.
- Uydular ve sensörler devreye alındı
Aynı zamanda AB projeleri kapsamında tarım arazileri detaylı şekilde haritalandırılıyor. Uydu görüntüleri ve yer sensörlerinden elde edilen bilgilerle toprak yapısı analiz edilerek gübreleme ve sulama işlemleri optimize edilebiliyor. Böylece hem girdi maliyetleri düşürülüyor hem de çevresel etkiler azaltılıyor.
AB destekli projelerde zararlılara karşı pestisit kullanımını azaltacak akıllı yönetim sistemleri de önemli yer tutuyor. Yapay zeka destekli robotik tuzaklar sayesinde tarlalardaki zararlıların popülasyonu gerçek zamanlı takip ediliyor.
Yeni sistemler sayesinde gereksiz ilaçlamanın önüne geçilmesi ve biyolojik çeşitliliğin korunması hedefleniyor.
AB'de geliştirilen dijital araçlar, su yönetimi, hayvan sağlığı takibi ve iklim verilerinin analizi gibi alanlarda da çiftçilere destek sunuyor.
- AB'de çiftçilerin yüzde 93'ü en az bir bilgi teknolojisi kullanıyor
AB Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi'nin "AB tarımında dijitalleşmenin durumu: Çiftlik anketlerinden elde edilen bilgiler" başlıklı çalışması, teknolojinin Avrupa tarımını nasıl değiştirdiğine dair bilgi sunuyor.
Bu çalışmaya göre, AB'de çiftçilerin yüzde 93'ü en az bir bilgi teknolojisi veya yazılım aracı kullanıyor. Çiftçilerin yüzde 79'u ürün odaklı dijital teknolojilerden, yüzde 83'ü de hayvancılık sektörüne özgü dijital araçlardan yararlanıyor.
Tarımsal üretimdeki yeni teknolojileri benimsemenin temel itici güçleri arasında verimlilik artışı, uzun vadeli maliyet tasarrufu, düzenleyici baskılar ve yaşam kalitesinin iyileştirilmesi yer alırken kurulum maliyetinin yüksekliği ve sınırlı beceriler, önemli engeller olmaya devam ediyor.
Ayrıca Avrupalı çiftçilerin büyük çoğunluğu, dijitalleşmenin sektöre ekonomik faydalar sağlayacağına, çevresel kazanımlar getireceğine ve sosyal etkilerinin olumlu olacağına inanıyor.
Diğer taraftan, yeni teknolojiler ve uygulamalara rağmen akıllı tarım ekipmanlarının maliyeti, özellikle küçük çiftçiler için önemli bir engel oluşturabiliyor.
Bu nedenle özellikle bitkisel veya hayvansal üretime özgü "daha pahalı" teknolojiler daha az benimseniyor.
Bu kapsamda, Avrupa'da tarım dijital dönüşüm yaşarken yüksek maliyetler, bu sürecin önünde engel olmaya devam ediyor.
