Hibe Desteği Haberleri - Son Dakika Hibe Desteği Haber Güncel Gelişmeler

Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan 30 milyon euro hibe desteği

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, kırsal kalkınmayı destekleyen hibe programları kapsamında 30 milyon euro bütçeli yeni destek çağrısının başvuru tarihinin belli olduğunu açıkladı. Programın, üretim ve yatırımı teşvik etmeye devam edeceği belirtildi. Bakan Yumaklı’nın verdiği bilgiye göre, IPARD III Programı ve kırsal kalkınma destekleri kapsamında tarımsal işletmelere yönelik yeni hibe paketi için başvurular 30 Haziran 2026 tarihine kadar yapılabilecek. Destek programı kapsamında et, süt, yumurta ve su ürünleri işleme tesisleri, soğuk hava depoları, tarımsal üretim tesisleri ve modernizasyon yatırımları gibi birçok alana finansman sağlanacak. Kırsalda üretim gücünü artırmayı hedefleyen programla birlikte, üreticilerin rekabet gücünün yükseltilmesi ve tarımsal sanayinin modernize edilmesi amaçlanıyor. Bakan Yumaklı, kırsal kalkınma yatırımlarının Türkiye’nin üretim kapasitesine önemli katkı sunduğunu belirterek, hibe desteklerinin üreticiye güç kazandırdığını ifade etti. Yeni çağrı kapsamında sağlanacak desteklerin, hem tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini artıracağı hem de kırsalda ekonomik hareketliliği güçlendireceği vurgulandı.

Kilosu 12 bin TL: “Topraktaki altın”ın hasadı başladı

Samsun'un Kavak ilçesinde "topraktan çıkan altın" olarak tanımlanan salebin hasadı başladı. Kurusunun kilosu 5 ile 12 bin TL'yi bulan salep, üreticisine yüksek kazanç sağlarken pazarda da büyük ilgi görüyor. Kavak ilçesi Çakallı Mahallesi Çakıyeri mevkiinde bulunan Salep Uygulama Merkezi'nde hasat etkinliği düzenlendi. Etkinlikte üreticiler, küçük alanlarda yüksek kazanç sağlaması nedeniyle salebin önemli bir gelir kaynağı olduğunu belirtti. Tohumluk salebin ise 2 bin 500 ile 4 bin TL arasında değiştiği, hasadın sürdüğü bildirildi. "TÜRKİYE'NİN HER YERİNE GÖNDERİYORUZ" Salep üreticisi Murat Kayacı, üretimin yıllar içinde büyüdüğünü belirterek, "9 yıldır salep üretiyoruz. Şu anda alt üreticilerle birlikte 17 dönüme çıktık. Onlardan da salep alarak salebi kaynatıp, kurutup ve toz haline dönüştürüyoruz. Satıyoruz. Türkiye'nin her yerine gönderiyoruz. İlgi çok fazla" dedi. "BU İŞTE PARA VAR" Bir diğer üretici Ramazan Aktaş ise fiyatlardaki yükselişe dikkat çekerek, "Geçen sene kurusu 2 ile 8 bin TL arasında kapanırken, bu sene 1 kilo kuru salebin 12 bin TL'ye kadar çıkacağını dondurmacılar söylüyor. Her geçen yıl katma değeri artıyor. Sadece Samsun değil, Türkiye'nin 81 iline gönderiyoruz. Salep takibi yapılması gereken bir bitkidir. Eğer ot, salebin etrafını sararsa bu defa salep yetiştiriciliği yapamadım zannediyor. Takip ve emek bu işte önemlidir. Bu işte para var. Para amaç değil, araç olmalıdır" ifadelerini kullandı. "KÜÇÜK ALANDA BÜYÜK GELİR" İl Tarım ve Orman Müdürü Kemal Yılmaz, Samsun'daki üretim kapasitesine ilişkin bilgi vererek, "Salep üretimi yapan üreticilerimizin bir kısmı çoğaltım amaçlı üretim yapmaktadır. Samsun'da üretim yapılan 106 dekarın 88 dekarı çoğaltım amaçlı üretim yapılmaktadır. 44 ton üretim amaçlı salep üretimi bulunmaktadır. Bir kısım üreticimiz ise gıda amaçlı salep üretimi yapmaktadır. 18 dekar alanda 11 ton gıda amaçlı salep üretimi bulunmaktadır. 2025 yılında 55 ton salep üretimi yapılmıştır. Salep, küçük alanlarda yüksek gelir etmesi açısından son derece önemli bir bitkidir" diye konuştu. "KOOPERATİF MODELİYLE BÜYÜME HEDEFİ" Kavak Kaymakamı Taha Genç de "Mevcut projemiz var. DOKAP'a projemizi sunduk. İlk etapta yaklaşık 6 milyon TL'ye yakın hibe desteği ve fide desteği sağlamayı, bu fidelerin üreticilerimize dağıtılmasını amaçlıyoruz. Salep üretiminin verimli şekilde yapılabilmesi için en az 10 dönümlük alanların gerekli olduğunu düşünüyoruz. Ancak biz bunu kooperatif üzerinden gerçekleştirebilirsek, 10 dönüm değil, çok daha küçük alanlarda, hatta metrekare ölçeğinde bile üretim yapılabilir. Üreticilerimiz bu şekilde kooperatif eliyle katma değere dönüştürerek satışını gerçekleştirebilir" şeklinde konuştu.

Bakanlıktan kırsal kalkınmaya %70’e kadar hibe desteği

Bakan Yumaklı, yaptığı açıklamada bugün kırsal kalkınma yatırımlarında yeni bir dönem olarak nitelendirdikleri "Kırsal Kalkınma Yatırım Programı 2026" başvuru döneminin başladığını bildirdi. Bu yıl program kapsamında birçok yeni düzenlemeyi de hayata geçirdiklerine işaret eden Yumaklı, "Bu program dahilinde kırsalda üretim, istihdam ve teknolojik dönüşümü desteklemek amacıyla tam 10 milyar liralık dev bir bütçeyi girişimcilerimizin kullanımına sunuyoruz. Bu yıl önceki yıllardan farklı olarak hem hibe desteği oranımızı hem de hibe desteği alacak proje tutarı limitini artırıyoruz. Bu kapsamda 100 bin TL’den 30 milyon TL’ye kadar olan projelere KDV dahil yüzde 50-70 oranında hibe desteği sağlayacağız" dedi. Bakan Yumaklı, program kapsamında modern seralar ve hayvansal üretim tesislerinden tarım teknolojilerine, su ürünlerinden arı yetiştiriciliği ve modern sulama sistemlerine kadar birçok alanda destekleri olacağının altını çizerek, "Genç ve kadın girişimcilerimiz ile aile işletmelerimize de ayrı bir müjdemiz var. Program bütçemizin en az yüzde 20’sini genç ve kadın girişimcilerimize, yüzde 30’unu ise aile işletmelerimize ayıracağız. Kırsal kalkınma hamlelerimizde gençlerimize ve kadınlarımıza pozitif ayrımcılık uygulamaya devam ediyoruz. Özellikle bu alanda eğitim almış gençlerimiz ve kadınlarımız başta olmak üzere tüm üretici ve girişimcilerimizi Türkiye Yüzyılı’nda kırsalda teknolojiyi ve üretimi el birliğiyle daha ileriye taşımak üzere başvuru yapmaya davet ediyorum. Başvuruya ilişkin Bakanlığımızın internet sitesinden bilgi alınabilir" diye konuştu. Yatırım yelpazesi oldukça geniş Geniş bir yatırım yelpazesinin hedeflendiği programda desteklenecek yatırımlar arasında tarımsal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması, kapalı ortamda bitkisel üretim (yüksek tünel, modern sera, kültür mantarı), büyükbaş, küçükbaş ve kanatlı hayvan yetiştiriciliği ve kesimhaneleri, su ürünleri yetiştiriciliği, hayvansal ve bitkisel orijinli gübre, tarımsal amaçlı örgütler için ortak makine parkı, arı yetiştiriciliği, tarımsal bilişim sistemleri (akıllı tarım teknolojileri, sensör sistemleri ve yapay zekâ tabanlı çözümler, diğer bilişim sistemleri), ipek böceği yetiştiriciliği, yenilenebilir enerji kaynakları kullanımına yönelik yatırımlar gibi birçok başlık yer alıyor. Program, klasik üretim yatırımlarının yanı sıra dijitalleşme ve ileri teknoloji uygulamalarını da destekleyerek tarımda dönüşümü hızlandırmayı hedefliyor. Hibe oranı yüzde 50-70 olarak uygulanacak Program kapsamında hibeye esas proje tutarı alt limiti 100 bin TL, üst limiti ise 30 milyon TL olarak belirlenirken, aile işletmeleri için üst limit 8 milyon TL olacak. Bu çerçevede ilgili alanda eğitim alan gençler yüzde 70, birinci derece tarımsal amaçlı örgütler yüzde 70, Organize Tarım Bölgelerinde yapılan yatırımlar yüzde 70, kadınlar/gençler/yatırım yeri köy, belde, kır olanlar yüzde 60 oranında hibe desteğinden faydalanabilecek. Yenilenebilir enerji ve otomasyon için yüzde 5 ek hibe sağlanacak. Hibe desteği Katma Değer Vergisi (KDV) dâhil proje tutarı üzerinden verilecek. Yeni düzenleme ile yalnızca üretim kapasitesinin artırılması değil, aynı zamanda veri temelli üretim, akıllı tarım uygulamaları, otomasyon ve robotik sistemler gibi yenilikçi alanların da desteklenmesi hedefleniyor. Tasarruflu tarımsal sulama sistemlerine hibe desteği programı ile ayrıca tasarruflu tarımsal sulama sistemleri kapsamında hibeye esas proje üst limiti KDV dâhil 10 milyon TL’ye kadar yatırımlara yüzde 50-70 oranında hibe desteği verilecek. Bu çerçevede hibe verilecek yatırım konuları ise şu şekilde belirlendi: "Tarla içi sistemler: Damla sulama, yağmurlama, mikro yağmurlama, yüzey altı damla sulama. Mekanik büyük sistemler: Center pivot/Lineer sulama sistemleri, tamburlu sulama sistemleri. Yenilenebilir enerji ve teknoloji odaklı sistemler: Güneş enerjili sulama, akıllı sulama/otomasyon sistemleri" Kadın ve genç girişimcilere pozitif ayrımcılık Program bütçesinin en az yüzde 20’si kadın ve genç girişimciler tarafından gerçekleştirilecek yatırımlar için kullanılacak. Tarımsal açıdan yeraltı suları yetersiz seviyede ve su kısıtı ilan edilen ilçelerde yapılacak başvurularda tüm konular için yüzde 70 hibe desteği verilecek. Kırsalda yatırım yapmak isteyen tüm üretici ve girişimciler, 12 Haziran tarihine kadar başvuruda bulunabilecek.

Kırsal kalkınma projelerine hibe sağlanacak

Tarım ve Orman Bakanlığının Kırsal Kalkınma Yatırım Programı Çerçevesinde Yapılacak Desteklemeler Hakkında Tebliğ'i Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Tebliğle, mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi, kırsal alanda alternatif gelir kaynaklarının oluşturulması, tarımsal faaliyetler için geliştirilen yeni teknolojilerin üreticiler tarafından kullanımının yaygınlaştırılması, veri temelli üretim ve akıllı tarım uygulamalarının desteklenmesi ile yeni teknoloji içeren kırsal kalkınma yatırımlarının desteklenmesine ilişkin usul ve esaslar belirlendi. Buna göre, Kırsal Kalkınma Yatırım Programı kapsamında mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeler için hibe desteği verilecek. Tarımsal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması, tarımsal üretim, su ürünleri yetiştiriciliği, hayvansal ve bitkisel orijinli gübre işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması, tarımsal amaçlı örgütler için ortak makine parkı yatırımları, arı yetiştiriciliği, tarımda dijitalleşme, veri yönetimi, sensör ve nesnelerin interneti (IoT) tabanlı akıllı tarım uygulamaları, yapay zeka tabanlı karar destek sistemleri ve üretim izleme teknolojileri, tarımda robotik, otomasyon ve görüntü işleme sistemlerinin kullanımı, diğer tarımsal bilişim sistemleri ile ipek böceği yetiştiriciliğine yönelik yatırımlar, hibeden faydalanabilecek. Bu yatırım konularında faaliyet gösteren tesislerin ve tarımsal amaçlı örgütlerin sulama hizmetlerinin gerektirdiği enerji ihtiyacının karşılanmasında kullanılmak üzere yenilenebilir enerji kaynakları kullanımına yönelik yatırımlar da hibeden yararlanabilecek. Kırsal alanda uygulanması şartıyla hibe desteği kapsamında değerlendirilecek Gerçekleştirilecek projeler, kırsal alanda uygulanması şartıyla hibe desteği kapsamında değerlendirilecek. 81 ilde belirlenen yatırım konularından tümü veya bir kısmı, o ilin sektörel önceliklerine ve üretim planlamasına göre Bakanlıkça belirlenerek uygulama rehberi ile ilan edilecek. Hibe desteği kapsamında bu doğrultudaki başvurular kabul edilecek. Değerlendirme sonucunda uygun kabul edilen başvurularda, aldığı puana bakılmadan öncelikle yatırım yeri tarıma dayalı ihtisas organize sanayi bölgesinde bulunan projelere, ilin bütçesi gözetilerek hibe verilecek. Faydalanıcılar, düzenleme kapsamında ülke genelinde sadece bir proje başvurusunda bulunabilecek. Tarımsal amaçlı örgütlerin tüzel kişi olarak proje başvurusunda bulunmaları, ortaklarının tüzel kişi veya bireysel olarak farklı yatırım konularında başvuru yapmalarına engel teşkil etmeyecek. Kiralanmış mülk üzerinde yapılacak yatırımlar da hibe desteği kapsamında değerlendirilecek. Belirlenen yatırım konularını gerçekleştirmek üzere hazırlanacak proje başvuruları, gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılacak. Hibe desteklemelerinden, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kaynaklarından finansman sağlayan veya bağlantısı olan gerçek ve tüzel kişiler yararlanamayacak. Projelerin üst limiti 30 milyon lira Yatırım konularında hibeye esas proje tutarının üst limiti 30 milyon lira, alt limiti ise 100 bin lira olacak. Bu limitin altındaki başvurular kabul edilmeyecek. Aile işletmesi faaliyetleri kapsamında yapılacak başvurularda, hibeye esas proje tutarı en fazla 8 milyon lira olacak. Başvuruların kabul edilmesi halinde KDV dahil hibeye esas proje tutarının yüzde 50'si ile yüzde 70'ine kadar hibe desteği sağlanacak. Hibe oranı, birinci derece tarımsal amaçlı örgütler, eğitimli gençler, organize tarım bölgelerinde yapılacak yatırımlarda yüzde 70, genç ve kadın girişimler, köy, belde, kırdaki yatırımlara yüzde 60 olarak uygulanacak. Ayrıca, projenin yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımını içermesi ve tarımsal bilişim sistemleri kullanımı ile otomasyona yönelik olması durumunda ek yüzde 5 hibe verilecek. Ek hibe oranı, üst limit olan yüzde 70'in üzerine çıkamayacak. Başvurular internetten yapılacak Başvuru zamanı, Bakanlıkça yayımlanacak uygulama rehberinde duyurulacak. Başvurular "www.tarimorman.gov.tr" internet adresinden yapılacak. Projelerin incelenmesi ve ilk değerlendirmeleri, belirtilen kriterlere göre il proje değerlendirme komisyonunca gerçekleştirilecek. İl proje değerlendirme komisyonunun oluşturulma ve çalışma şekli, valilik tarafından son başvuru tarihinden önce belirlenecek ve taraflara duyurulacak. Komisyon, son başvuru tarihini takiben yapılacak ilk toplantıda belirlenecek kriterlere göre veri giriş sistemi üzerinden değerlendirme yapacak. Değerlendirmeler, son başvuru tarihini takiben en geç 25 iş günü içerisinde tamamlanacak. Genel değerlendirme raporu, değerlendirme sonuç tablosu ve program teklif listelerinin veri giriş sistemi üzerinden alınan çıktısı, merkez proje değerlendirme komisyonunca imzalanarak Tarım Reformu Genel Müdürlüğü onayına sunulacak. Kesinleşen değerlendirme sonuçları, Genel Müdürlükçe il müdürlüklerine veri giriş sistemi üzerinden veya yazılı bildirilecek.

Tarım yatırımlarına hibe desteği

Tarım ve kırsal kalkınma alanında yatırımları teşvik etmek amacıyla hazırlanan yeni tebliğ, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kırsal Kalkınma Yatırım Programı kapsamında hayata geçirilen düzenlemeyle, üreticiler, girişimciler ve işletmelere yüzde 70'e varan hibe desteği sağlanacak. KADIN GİRİŞİMCİLERE ÖNCELİK Tebliğe göre, mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeler başta olmak üzere tarıma dayalı üretim yapan gerçek ve tüzel kişiler destekten yararlanabilecek. Kadın ve genç girişimciler ile tarımsal örgütler ise öncelikli gruplar arasında yer alacak. ALT LİMİT 100 BİN TL Program kapsamında verilecek hibelerde üst limit 30 milyon lira, alt limit ise 100 bin lira olarak belirlendi. Aile işletmeleri için üst limit 8 milyon lira ile sınırlandırıldı. Yatırımların niteliğine göre hibe oranı yüzde 50 ile yüzde 70 arasında değişecek, kalan tutar yatırımcı tarafından karşılanacak. Destek kapsamında; tarımsal ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanması, sera yatırımları, hayvancılık projeleri, su ürünleri yetiştiriciliği, soğuk hava depoları, çelik silo, gübre işleme tesisleri, arıcılık ve ipek böceği yetiştiriciliği gibi birçok alan yer alıyor. Ayrıca tarımda dijitalleşme, yapay zekâ destekli sistemler ve yenilenebilir enerji yatırımları da desteklenecek. Düzenleme ile kırsal alanda ekonomik altyapının güçlendirilmesi, üretimde verimliliğin artırılması ve alternatif gelir kaynaklarının oluşturulması hedefleniyor. Programın, kırsalda istihdamı artırması, gençlerin üretime katılımını desteklemesi ve göçün azaltılmasına katkı sağlaması bekleniyor. Başvuruların, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın resmi internet sitesi üzerinden yapılacağı, projelerin il düzeyinde oluşturulacak komisyonlar tarafından değerlendirileceği bildirildi. KOŞULLARI NELER? Öte yandan, destekten yararlanacak projelerin en az 5 yıl faaliyetini sürdürmesi, alınacak makine ve ekipmanların yeni olması ve başvuru sahiplerinin vergi ya da SGK borcunun bulunmaması şartı aranıyor. Ayrıca hibe sözleşmesi imzalanmadan yapılan harcamalar destek kapsamına alınmayacak.

Nadas arazilerine hibe desteği Resmi Gazete’de

Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile işlenmeyen, nadasa bırakılan veya tarıma uygun olmadığı düşünülen araziler yeniden hayat buluyor. Bitkisel üretimi artırmayı hedefleyen yatırım projelerine yüzde 75’e varan hibe desteği sağlanacak. Hedef: Nadasa Bırakılan ve İşlenmeyen Alanlar Kararın temel amacı, tarım arazilerinin kullanımını etkinleştirerek üretimi artırmak. Özellikle nadasa ayrılan, işlenmeyen veya işlemeli tarıma uygun olmadığı için terk edilen alanlar öncelikli kapsama alındı. Bu alanlarda uygun tarımsal yöntemlerle yapılacak bitkisel üretim projeleri devlet tarafından desteklenecek. Hangi Konular Desteklenecek? Karar kapsamında hibe desteği verilecek temel başlıklar şunlar: Üretime Kazandırma: İşlenmeyen veya nadasa bırakılan arazilerin uygun ekim yöntemleriyle tarıma kazandırılması. Stratejik Ürünler: İklim değişikliği de dikkate alınarak; yağlı tohumlu bitkiler, baklagiller, hububat ve sebze üretiminin geliştirilmesi. Yüksek Katma Değer: İşlemeli tarıma uygun olmayan arazilerde ekonomik değeri yüksek bitki türlerinin yetiştirilmesi. Verim Artışı: Doğal ekolojide bulunan bitkilerin aşılama ve çeşit değişimi gibi tekniklerle verimliliğinin artırılması. Maliyetin 4’te 3’ü Devletten Yatırımcılar için en dikkat çekici nokta hibe oranı oldu. Bakanlık, belirlenen yatırım konuları için proje toplam bedelinin azami yüzde 75’ini hibe olarak karşılayacak. Bu destekten hem gerçek kişiler (çiftçiler) hem de tüzel kişiler (şirketler, kooperatifler vb.) yararlanabilecek. Kamu ve Üretici İş Birliği Proje kapsamında sadece bireysel başvurular değil, diğer kamu kurumları ve üretici örgütleriyle yapılacak iş birlikleri de teşvik edilecek. Bu sayede yerel ölçekteki tarımsal potansiyelin en yüksek verimle kullanılması planlanıyor. Uzman uyarısı: “Yüzde 75 hibe desteği üretim planına uyumlu olmalı" Kararı değerlendiren Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, %75’lik hibe oranının teoride doğru ancak uygulamada riskli olduğunu vurgulayarak şu kritik tespitte bulundu: "Kullanılmayan ve/veya kullanılamayan tarım arazilerinin kullanılmasını teşvik etmek amacıyla tarım arazilerinin kullanımının etkinleştirilmesine dair karara göre bu arazilerin tarımsal amaçlı kullanılması için yapılacak yatırımlara uygulanacak olan hibe oranı yüzde 75 olarak belirledi. Karar doğru ancak uygulama manipüle edilmeye açık. Ayrıca belli bir üretim planına uyumlu olmalı. O plan yoksa, kararın etkinliği sıkıntılı olabilir" Nadas Desteklerinde Süreç Nasıl İşledi? Destek Miktarı: Geçtiğimiz süreçte Bakan Yumaklı nadasa ayrılan tarım arazilerine 520 milyon lira ayni destek sağlanacağını açıklamıştı. Alternatif Üretim: Nadas yerine münavebeli ekim kapsamında nadas alanları nohut üretimiyle ekonomiye kazandırılmıştı. Bakanlık Stratejisi: Atıl arazilerin korunması için Fakıbaba döneminde Bakanlık nadasa bırakılan tarım arazileri için harekete geçmiş ve sözleşmeli üretim kapsamında ekilmeyen tarım arazilerinin ekonomiye kazandırılması amaçlanmıştı.

Kırsalda Genç Nüfus Alarm Veriyor

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Ziraat Odaları Bilgi Sistemi verilerine göre ise Türkiye'de kayıtlı çiftçilerin ortalama yaşı 58,1. TZOB Başkanı Bayraktar, kırsalda genç nüfusun azalmasının yalnızca demografik bir değişim olmadığını, üretim kapasitesini doğrudan etkileyen bir kırılma olduğunu vurgulayarak "Bu tablo, tarım sektöründe genç nüfusun hızla azaldığını ve üretimin geleceği açısından ciddi bir sorun oluştuğunu gözler önüne seriyor. Son 30 yıldır hiç doğum gerçekleşmeyen köylerimiz bulunuyor; kış aylarında tamamen boşalan köylerin sayısı artıyor. Bu durum yalnızca üretimi değil, kırsal yaşamın sosyal dokusunu da tehdit ediyor. Tarım BAĞ-KUR prim tutarları düşük gelirli çiftçilerimiz için büyük bir mali yük oluşturuyor" dedi. Ancak köylere dönüşte mevcut mevzuat da ciddi bir engel oluşturuyor. İmar Kanunu'na göre, belediye ve mücavir alanlar dışında kalan köy yerleşik alanlarında konut, ahır ve tarımsal amaçlı yapılar için yapı ruhsatı aranmayıp; etüt ve projelerin valilikçe incelenmesi ve muhtarlıktan yazılı izin alınması yeterli kabul ediliyordu. 2014 yılında 6360 sayılı Büyükşehir Yasası ile büyükşehir sınırları içindeki köylerin tüzel kişiliği kaldırılarak mahalle statüsüne geçirilmesiyle birlikte bu yerleşimler şehir imar rejimine dahil edildi. Böylece daha önce köy yerleşik alanı sayılan birçok yerde imar planı, zemin etüdü, mimari proje, yapı ruhsatı ve harç zorunluluğu fiilen devreye girdi. Böylece köyde arazisi olup da buraya yerleşmek isteyen vatandaşların maliyeti katlandı. Bu da köylere dönüşte en büyük engel olarak duruyor. Çözüm kırsal mahalleler için ayrı bir imar, destek ve üretim rejiminin oluşturulmasından geçiyor. Öneriler arasında köyden mahalleye dönüşen yerlerde konut yapımının kolaylaştırılması, zemin etütlerinin belediyelerce uygun bedellerle yapılması, belediyelerin tip ev ve ahır projeleri hazırlayarak köylüye ücretsiz sunması, eski köy statüsündeki mahallelerde inşaat ruhsatı ve harçlarda kolaylık sağlanması, hazine arazilerinden üretilen imarlı arsaların, köyüne dönerek ev yapmak isteyenlere uygun bedellerle verilmesi bulunuyor. Ayrıca köylünün ürettiği ürünlerin belediyeler tarafından satın alınarak değerlendirilmesi, köylünün kullandığı sulama suyunun bir kısmının devlet tarafından karşılanması yer alıyor. %70 HİBE DESTEĞİ Tarım ve Orman Bakanlığı köyleri üretimde tutmak maksadıyla kırsal kalkınma desteklerinde hibe oranlarını yüzde 70'e kadar çıkarırken, bütçenin en az yüzde 20'si kadın ve genç girişimcilere ayrılıyor. Yalnızca geleneksel üretim değil, akıllı tarım sistemleri, dijital tarım uygulamaları ve modern üretim altyapıları da destekleniyor. Ayrıca küçük aile işletmelerie küçükbaş hayvan desteği sağlanıyor.

Muş’ta devlet desteği hayvancılığı büyüttü

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2025 yılı hayvansal üretim istatistiklerine göre, ülke genelinde olduğu gibi Muş'ta da hayvan varlığında artış kaydedildi. Devlet desteklerinin etkisiyle kentte büyükbaş ve küçükbaş hayvan sayısı yükselişe geçti. Hayvancılığın önemli merkezlerinden biri olan Muş'ta da 2024'te 242 bin 277 olan büyükbaş hayvan sayısı, 2025 yılında 253 bin 840'a yükseldi. 2024'te 1 milyon 158 bin 120 olan küçükbaş hayvan sayısı ise 2025 yılında 1 milyon 411 bin 269'a çıktı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından sağlanan yem desteği, düşük faizli kredi imkanları ve hibe programları sayesinde üreticiler hayvancılığa yöneldi. Özellikle küçükbaş hayvancılıkta yaşanan artış, Muş'un bu alandaki potansiyelini bir kez daha ortaya koydu. Devlet desteklerinin üretime olumlu yansıdığı Muş'ta hayvan varlığındaki artış, hem kırsal kalkınmaya hem de bölge ekonomisine katkı sağlıyor. Desteklerin devam etmesiyle önümüzdeki yıllarda da artış trendinin sürmesinin beklendiği ifade ediliyor. Yaklaşık 25 yıldır hayvancılık mesleğini yürüten besici Yusuf Bakır, devletin sağladığı desteklerle gençlerin batı illerine gitmeden kendi köylerinde kalarak hayvancılık mesleğini yaptığını ifade etti. Bakır, "Damızlık, koyun, küçükbaş ve büyükbaş hayvan besliyoruz. Ayrıca besi ve ticaret amaçlı hayvanlarımız da var. Son yıllarda devletimizin sağladığı destekler bizler için çok önemli oldu. Oğlak desteği, kuzu desteği, büyükbaş hayvan destekleri ve ayrıca Toprak Mahsulleri Ofisi'nin kış aylarında sağladığı arpa desteği hayvancılığın canlanmasına büyük katkı sundu. Bu destekler sayesinde hayvancılıkta ciddi bir artış ve iyileşme yaşandı. Eskiden gençlerimiz iş bulmak için batı illerine göç ediyordu. Ancak şu anda, verilen desteklerin de etkisiyle gençlerimiz yeniden hayvancılığa ve besiciliğe yönelmeye başladı. Devletimizden daha iyi ve sürdürülebilir destekler bekliyoruz. Bugüne kadar verilen destekler için de teşekkür ediyoruz" dedi.

Devlet desteğiyle 4 yatırımcı 27 milyon TL'lik tesis kuracak

Program kapsamında hibe desteği almaya hak kazanan yatırımlara ilişkin sözleşmeler, Adana İl Tarım ve Orman Müdürü Atilla Bayazıt tarafından imzalandı. Yeni yatırımlar çerçevesinde; Karaisalı ilçesinde 2 Etlik Broiler Yetiştirme Tesisi, Sarıçam ilçesinde 1 Etlik Broiler Yetiştirme Tesisi ve Saimbeyli ilçesinde 1 Büyükbaş Hayvan Besi Çiftliği kurulacak. İmza töreninde değerlendirmelerde bulunan İl Müdürü Bayazıt, sağlanan desteklerin kırsal kalkınmayı güçlendireceğini vurgulayarak, "Hayata geçirilecek yatırımların üreticilerimize, ilimize ve ülkemize hayırlı olmasını diliyorum" ifadelerini kullandı. KKYDP kapsamında sağlanan hibelerle; modern üretim tesislerinin kurulması, tarımsal ve hayvansal üretimin artırılması, kırsal alanda istihdamın desteklenmesi ve sürdürülebilir üretim altyapısının güçlendirilmesi hedefleniyor.