İran’daki gerilim küresel gübre piyasasında risk oluşturuyor
Küresel gübre tedarik zincirinde yaşanan kesintiler, dünya genelinde gıda üretimine ilişkin endişeleri artırdı. Forbes’un Financial Times kaynaklı haberine göre, İran’daki savaş ve Hürmüz Boğazı çevresindeki lojistik sorunlar gübre üretiminde kritik rol oynayan kükürt tedarikini olumsuz etkiledi. Kükürt arzındaki daralma, fosfat gübresi üretimini doğrudan düşürürken, bu durum mısır, soya, pirinç ve palm yağı gibi temel ürünlerin üretimini tehdit ediyor. Özellikle düşük gelirli ülkelerde verim kayıplarının artabileceği belirtiliyor.
Küresel şirketlerde üretim düşüşü
Dünyanın önde gelen gübre üreticilerinden Mosaic, Brezilya ve ABD’de fosfat üretimini azaltmak zorunda kaldı. Şirket, kükürt fiyatlarındaki hızlı artışın kârlılığı olumsuz etkilediğini açıkladı. OCP Nutricrops ise bazı tesislerde bakım süreçlerini öne çekerek üretim kapasitesini düşürdü. Şirket, mevcut stratejik kükürt stoklarının üretimi yalnızca belirli bir süre daha sürdürebileceğini bildirdi.
Çin ihracatı durdurdu
Küresel tedarik zincirindeki daralma nedeniyle Çin, fosfat gübresi ihracatını ağustos ayına kadar durdurdu. Suudi Arabistan merkezli Ma’aden ve Sabic firmaları ihracata devam etse de Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıklar nedeniyle sevkiyat hacmi önemli ölçüde azaldı.
Fiyatlar tarihi seviyelerde
Sektör temsilcileri, kükürt fiyatlarının son bir yılda ton başına 150–180 dolardan 850–900 dolara yükseldiğini, bazı sevkiyatlarda ise 1000 dolara yaklaştığını belirtiyor. Uzmanlara göre bu artış, gübre maliyetlerini yükselterek tarımsal üretimi baskılıyor ve bazı bölgelerde gıda arz güvenliği riskini artırıyor.
Gıda krizine dair uyarı
Sektör uzmanları, mevcut eğilimin devam etmesi halinde bazı bölgelerde verim kayıplarının artabileceğini ve bunun küresel ölçekte gıda arzında daralmaya yol açabileceğini ifade ediyor.
