Tarım Haberleri - Son Dakika Tarım Haber Güncel Gelişmeler

Hürmüz Boğazı kapandı: Gübre ve tarımda kriz kapıda

İran Devrim Muhafızları, ABD ve İsrail'i İran'a yönelik ortak saldırısının ardından küresel gübre ticaretinin kritik geçiş noktalarından olan Hürmüz Boğazının kapatıldığını bildirdi. Hürmüz Boğazı tarım için neden kritik? Hürmüz Boğazı, küresel gübre ticaretinin kalbidir. Dünyadaki gübrelerin yaklaşık %33’ü bu rotadan geçer. Bölgede yer alan Katar, İran, BAE, Suudi Arabistan ve Bahreyn, dünya üre ihracatının %45–52’sini sağlar. Amonyakın %25’i, DAP’ın %20’si, MAP’ın %10’u, Kükürtün %30’u bu rotadan sevk edilir. Boğazın kapanması, küresel tedarik zincirinde ciddi aksamalara ve fiyat artışlarına yol açabilir. Türkiye’de etkiler Bazı ithalatçı firmaların satışlarını şimdiden durdurduğu belirtilirken, azot bazlı gübre tedarikinde gecikme riski artabilir. Bu durum tarımsal üretim maliyetlerini yükseltme ihtimali bulunurken, çiftçi karlarının da olumsuz etkilenmesi bekleniyor.

Küresel gübre piyasasında kritik eşik

Hindistan’ın gerçekleştirdiği büyük ölçekli üre ithalat ihalesinin tamamlanmasına rağmen, uluslararası gübre piyasalarında önemli bir fiyat hareketi yaşanmadı. Piyasada oluşan ilk değerlendirmelere göre, ihale sonucu beklendiği kadar güçlü bir etki oluşturmadı ve üre fiyatları stabil bir seyir izledi. Sektör kaynaklarına göre ihale sonrası oluşan fiyat seviyeleri, mevcut piyasa beklentileriyle büyük ölçüde örtüşüyor. Analizde, uluslararası piyasalardaki gelişmeler KY Agro Media verileri temel alınarak değerlendirildi. Hindistan’ın üre ihalesinde 2 milyon tonun üzerinde alım Hindistan’da RCF tarafından 18 Şubat’ta açılan ithalat ihalesinde satın alınacak üre miktarı netleşti ve kabuller kapatıldı. 31 Mart’a kadar sevkiyat kapsamında; Doğu Hindistan (ECI) için 512 dolar/ton CFR fiyatıyla 1 milyon 307 bin 750 ton, Batı Hindistan (WCI) için 508 dolar/ton CFR fiyatıyla 834 bin 550 ton üre siparişi verildi. Böylece toplam sipariş miktarı 2 milyon 142 bin 300 tona ulaşarak, teklif verenlerin teyit ettiği miktarın yaklaşık 35 bin ton üzerine çıktı. Ancak bu yüksek alıma rağmen küresel piyasada fiyatların sınırlı tepki vermesi dikkat çekti. İran’dan Türkiye’ye üre satışı İhalenin tamamlanmasının ardından İran’da faaliyet gösteren üre üreticisi Pardis, Mart sevkiyatı için yeni satışlar gerçekleştirdi. 50 bin tonluk iki ayrı anlaşmayla toplam 100 bin ton granül üre, 430 dolar/ton FOB fiyatından satıldı. Sevkiyatların Mart ayının ilk yarısı ve sonunda yapılacağı, her iki kargonun da Türkiye’ye gönderileceği bildirildi. Bu hafta İran granül üresi için Türkiye’ye yönelik son tekliflerin ise 470–475 dolar/ton CFR seviyesinde olduğu ifade ediliyor. Üreticiler aynı fiyat bandında buluştu Satışların, üreticilerin belirlediği hedef fiyatlarla uyumlu olduğu görülüyor. Pardis’in taban fiyatı: 430 dolar/ton FOB. Diğer üreticilerin teklifleri: yaklaşık 428 dolar/ton FOB. Bu durum, piyasada şu aşamada arz ve fiyat dengesinin korunduğunu gösteriyor. Doğalgaz akışı başladı, üretim yeniden arttı Geçen hafta doğalgaz arzının yeniden başlamasıyla birlikte birçok üre üreticisi üretime geri döndü. Sektör kaynaklarına göre; bazı üreticiler yeniden üretime başladı. en az iki üretici %100 kapasiteyle çalışıyor. Bu gelişme de kısa vadede gübre piyasalarında fiyatların stabil kalmasında etkili oldu. Asıl risk: Orta Doğu’da olası savaş senaryosu Piyasa analizlerine göre asıl belirsizlik jeopolitik risklerden kaynaklanıyor. ABD ile bölgedeki gerilim nedeniyle Orta Doğu’da olası bir çatışma ihtimali gübre piyasalarında yakından izleniyor. Olası bir savaş durumunda; üre fabrikalarının yeniden kapanması, Orta Doğu’dan küresel piyasaya arzın kesilmesi, buna bağlı olarak üre fiyatlarında sert yükseliş yaşanması gündeme gelebilir. Uzmanlar, bu nedenle küresel gübre piyasasında dengelerin kısa sürede değişebileceğine dikkat çekiyor.

Antalya’da Sel Zararı 3 Milyar TL’ye Ulaşabilir

Antalya'da son dönemde art arda yaşanan sel, hortum ve fırtına nedeniyle birçok bölgede özellikle sera alanlarında büyük zarar oluştu. 14 bin hektar alanda zarar meydana geldiğini belirten Ziraat Mühendisleri Antalya Şube Başkanı Ebru Kaçın, "Şu ana kadar hasar tespiti yapılan sera ve bahçelerdeki maddi zarar 1 milyar TL, 500 milyon TL de TARSİM ekiplerinin tespiti var. Bu 14 bin hektarlık alandaki hasar tespitleri henüz tamamlanmadı ve devam ediyor. Toplamda 3 milyar TL'yi bulacağını tahmin ediyoruz" dedi. Antalya'nın örtü altı tarımın yoğun olduğu Kaş, Demre, Kumluca, Finike, Kemer, Serik, Aksu, Manavgat, Alanya ve Gazipaşa gibi ilçelerinde geçen bir ayda çeşitli zamanlarda yaşanan şiddetli yağış, fırtına, hortum ve sel felaketleri nedeniyle ciddi miktarda zarar oluştu. Birçok seranın yıkıldığı ve plastik örtülerinin yırtıldığı felaket sonrasında hem seralar hem içindeki biber ve domates gibi ürünler zarar gördü. Ziraat Mühendisleri Antalya Şube Başkanı Ebru Kaçın, seralar ve bahçelerde oluşan hasar boyutlarıyla ilgili çok hızlı çalışmalar yapıldığını belirterek, "Bir yandan tarım eksperleri, diğer yandan Tarım ve Orman İl Müdürlüğümüz hasar tespiti çalışmalarına katıldı. Oldukça yaygın ve geniş bir sahada hasarımız var. Bunların bir kısmı sera, bir kısmı da açık. 2 bin 519 çiftçimizin 14 bin hektar alanında hasar belirlendi. Şu ana kadar hasar tespiti yapılan sera ve bahçelerdeki maddi zarar 1 milyar TL, 500 milyon TL de TARSİM ekiplerinin tespiti var. Bu 14 bin hektarlık alandaki hasar tespitleri henüz tamamlanmadı ve devam ediyor. Toplamda 3 milyar TL'yi bulacağını tahmin ediyoruz" dedi. “Bazı seralar girilebilecek halde değil” Sel basan seralara yoğun çamur nedeniyle girilemediğinden hasar tespitlerinin tamamlanamadığını aktaran Ebru Kaçın, "Ekipler sel, su baskını yaşanan seralarda hasar işlemlerini tamamlamadılar, gün veriyorlar. Çünkü bazı seralar girilebilecek halde değil henüz. Girdiğimiz zaman batabiliriz. O yüzden hasar çalışmasını sağlıklı yapabilmek adına TARSİM eksperleri hasarlarını henüz tamamlamadı. 20- 25 gün daha sürer. Tamamladıkları zaman ortaya daha net rakamlar çıkacaktır. Tabii il genelindeki bu zararın sebebi tek yağış değil, 3- 4 seferde çok yüksek miktarda yağış aldık" diye konuştu. Sele maruz kalan ürünler hastalandı Sel suları nedeniyle yoğun yağış alan seralardaki bitkilerin öldüğü ve hastalandığını kaydeden Ebru Kaçın, "Yoğun su baskını olan yerlerde patojenler bitkiyi etkiliyor ve hastalık başlıyor. Örneğin domateste kirpiklerine kadar çıkan bir hastalık zararı söz konusu. Bu ürünlerin artık pazar değeri oldukça düştü. İhracata gitme şansı hiç yok. Raf ömrünü kaybetti. Şu saatten sonra bu ürünler ancak salçalık olarak değerlendirilebilir" dedi. Su tahliye desteği talebi Sel felaketlerinde suların çok hızlı şekilde tahliyesinin önemli olduğuna işaret eden Kaçın, TARSİM'den sigortanın bir kısmının sel, su baskını hasarı gerçekleştikten sonra üreticiye bedel olarak ödenmesinin tekrar değerlendirilmesini istiyoruz. Çünkü sel, su baskını girdikten sonra bu suyun hızlı bir şekilde seradan ve alandan uzaklaştırılması gerekir. Bunun için üretici hızlı bir şekilde tekrar işçilik yapıyor. Pompa buluyor, bir şekilde o suyu, betonu kırıyor, bir şekilde o suyu oradan uzaklaştırıyor. Bunun için de TARSİM'den kapsamını geliştirmesini istiyoruz" diye konuştu. “Suyun çok kaldığı noktalarda ağaçlarım öldü” Aksu ilçesi Karaçalı bölgesinde serada domates üretimi yapan çiftçi İsa Rüzgar, Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı TARSİM sigortalı üretim yaptığını belirterek, "O gün sabah 07.00 sıralarında geldik. Seranın baş tarafı kanal, etrafı komple çevre betonu ve su yükselmeye başladı. Kanallarımız işlenmediği için su yükseldi. Önlem aldık, kapıların ağzını doldurduk, şişirdik. Su yükseldi de yükseldi. Bir süre sonra komple girdi. Betona kadar su çıktı. Ondan sonra 5 su motoru kurdum. 24 saatte suyu tahliye ettim. Tam 24 saatte. Suyun çok kaldığı noktalarda ağaçlarım öldü. Sonrasında daha çok zorlandık. 11 kişi, 12 kişi ilaç attık. Mecbur toplamak zorundaydım. Bir şey vereceğinden değil de mecbur emeğimi almak lazımdı. Bu ürünler çöp. İçinde sağlam kalan ağaçlar da var ama el arabası gitmiyor hiçbir şekilde. 80- 100 metre omuzda tek tek getiriyoruz" dedi.

Sürdürülebilir Tarımda 25 Yıllık Deneyim: Sibel Elbir

Ziraat mühendisi olarak 25 yıldır tarımda sürdürülebilirlik için çalıştığını belirten Sibel Elbir, 10 yıl önce kurduğu Canbel Tarım Ürünleri ve Danışmanlık şirketiyle üreticiler ile markalar ve ihracatçılar arasında sürdürülebilir bağlar kurduğunu söyledi. Elbir, şirketin, 10 yılda 25 şehirde 23 bin kişiye eğitim verdiğini, çiftçilerin 5 bin iyi tarım sertifikası, 7 bin 800 sürdürülebilir tarım standardı belgesi almasını sağladığını bildirdi. Teknik danışmanlık yaptığı dönemde üreticilerin ne üreteceklerine bir türlü karar veremediklerini gördüğünü ifade eden Sibel Elbir, “Bunun sonucunda da ya çok kazanıyorlardı ya da hiç kazanamıyorlardı. Çok kazandıran bir ürün bir sonraki sene zarar ettirebiliyordu. Bir standartta üretim yapmak karar mekanizmasını geliştiriyor. O yüzden 2016’da bu konuda çalışmak üzere kendi şirketimi kurdum. Sürdürülebilir tarım üzerine çalışıyoruz. İşimiz sertifikasyon danışmanlığı, sürdürülebilirlik ya da sera gazı raporlamasıyla sınırlı değil. Bunlar var ama aynı zamanda sistem kuruyoruz. Yani tedarik zincirinde bir yönetim sistemi oluşturup onun çalışır halde devamlılığını sağlamaya çalışıyoruz. Sertifikalar ve denetimler bunların ne kadar doğru olduğunu, uyup uymadığını kanıtlayan kısımlar” dedi. Sürdürülebilirlik biraz da markaların, büyük firmaların çiftçiye biraz daha yaklaşabilmesi ve üretimin sürekliliği için çıktığını anlatan Elbir, “Marka ‘ne kadar sürdürülebilir’ diye soruyor, market ‘ne kadar güvenli’ diye soruyor, çiftçi ‘ben kaça satacağım, ne kadar kar edeceğim’ diye soruyor. Büyük marketler doğrudan çiftçiyle çalışmanın yollarını arıyorlar. Bunlar da sürdürülebilirlik projeleri ile mümkün olabiliyor. Biz bu tarz projelerin kurulumunu yapıp yönetiyoruz ya da kurulmuş olan projelerin yönetimini, raporlamalarını yapıyoruz” diye konuştu. “3 bine yakın çiftçi ile çalışıyoruz” Klasik danışmanlıktan biraz daha farklı bir sistemlerinin olduğunu dile getiren Elbir, “Müşterilerimiz bize daha çok referans yoluyla geliyorlar. Çalıştıkları üreticilerin belirli standartlara uygun üretim yapar hale getirilmesini istiyorlar. Daha çok tekstil ve gıda tedarik zincirleri ile çalışıyoruz. 37 firmaya hizmet veriyoruz. Bunların ürün aldığı 3 bine yakın çiftçimiz var. Yüzde 60’ı pamuk olmak üzere patates, turunçgiller, elma, kışlık sebzeler, baharat, kornişon, domates, pırasa gibi çok çeşitli ürünlere yönelik hizmet veriyoruz” dedi. Şimdiye kadar 25 ilde bin 75 eğitim programı düzenlediklerine dikkat çeken Sibel Elbir, “5 bin 25 tarım işçisine, 18 bine yakın çiftçiye eğitim verdik. 5 bin iyi tarım sertifikası, 7 bin 800 sürdürülebilir tarım standardı uyguladığımız çiftçi var. Türkiye geneline hizmet sunuyoruz. Gitmediğimiz Karadeniz bölgesi ve İstanbul çevresi kaldı. Şirkette 4 kişiyiz ama dışarıdan aldığımız hizmetlerle bu rakam çok artıyor. Şehir dışında bize hizmet veren arkadaşlarımız var” diye konuştu. Sundukları hizmetler sayesinde çiftçilerin risk analizi ve risk yönetimi yapabildiklerini söyleyen Elbir, “Çünkü biz sadece onların evraklarını tamamlayıp geçmiyoruz. Yılı gözden geçirme toplantıları yapıyoruz, karar vermelerini sağlıyoruz. Tarımda dört dörtlük bir karar mümkün değil. Çünkü su, genel ekonomi, doğal afetler gibi pek çok etken var. Yine de daha bilinçli bir üretim kararı vermelerine destek oluyoruz. Tarımdaki en büyük sorunlardan biri doğru veri. Biz üretim alanları, girdi maliyetleri, işçi ücretleri, karlılıklar, şehirlere ve bölgelere göre farklılıklar gibi doğrulanabilir veriler topluyoruz. Üretim modelleri, dijitalleşme gibi konularda çalışmalar yapıyoruz. Üretici ile markalar ve ihracatçılar arasında sürdürülebilir bağ kuruyoruz” dedi. "Mayıs ayında zirve düzenleyeceğiz" Bu yıl Tarladan Dünyaya Dönüşüm ismiyle iki günlük bir zirve düzenleyeceklerini anlatan Sibel Elbir, “Tarlayı değiştirmeden tarımda hiçbir şeyi değiştiremeyiz. Bu yıl 13-14 Mayıs tarihlerinde gerçekleştireceğimiz zirvenin ana teması pamukta dönüşüm olacak. Her yıl yapıp farklı bir konuyu işleyeceğiz. Zirvede çoğu üretici olmak üzere yurt içi ve yurt dışından katılımcılar olacak. Benim hayalim Türkiye’nin sürdürülebilirlikte yazılmış standartlara uyan değil, o standartları koyan bir ülke olması” diye konuştu.

İzmir’de Tarım Örgütlerinden Su Krizi Tepkisi

İzmir’deki ziraat ve tarım örgütleri, son dönemde artan kuraklık ve su krizi tartışmalarında tarımın haksız bir şekilde hedef gösterilmesine dikkat çekti. Ziraat Odaları İzmir Koordinasyon Kurulu, TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası İzmir Şubesi, Sulama Kooperatifleri İzmir Birliği, Ziraatçılar Derneği İzmir Şubesi, İzmir Tarım Grubu, Kent Konseyi Tarım Çalışma Grubu ve Türkiye Ziraatçılar Derneği ortak basın açıklaması yaptı. Türkiye Ziraatçılar Derneği MYK Üyesi İzmir Şube Başkanı İlker Ağın ise su varlıklarının korunmasının zorunluluk olduğunu belirterek, “Ne kadar su varsa o kadar tarım var. Bunu unutmamak gerekiyor” ifadelerini kullandı. TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Hakan Çakıcı da arazi kullanım planlamasının önemine dikkat çekerek, “Her zaman suya ulaşmak, sağlıklı suya ulaşmak ve sağlıklı gıdaya ulaşmak üstün kamu yararı terimiyle ön plana çıkmalıdır” diye konuştu. "YAKLAŞIM EKSİK VERİYE DAYALI" İzmir Kent Konseyi Tarım Çalışma Grubu’ndan Ahmet Tomar, yaptığı açıklamada, “Son yıllarda artan kuraklık, iklim değişikliği ve su krizi tartışmalarında tarım sektörü sıklıkla su tüketiminin başlıca sorumlusu olarak gösterilmektedir. Ancak bu yaklaşım eksik veriye dayalı, bütüncül bakıştan uzak ve stratejik açıdan sakıncalıdır” dedi. Tomar, tarımda kullanılan suyun büyük kısmının doğal su döngüsüne geri döndüğünü vurgulayarak, “Dünya genelinde su kullanımının yaklaşık %70’i tarımsal üretimde gerçekleşmektedir. Türkiye’de ise bu oran %75’dir. Tarımda kullanılan suyun önemli bir bölümü toprak, yeraltı suyu ve atmosfer sistemi içinde yeniden dolaşıma katılmaktadır” ifadelerini kullandı. Ayrıca sulanan alanların dünya tarımsal üretiminde kritik rol oynadığını belirten Tomar, “Dünya toplam işlenen tarım alanlarının yaklaşık %20’si sulanmaktadır. Sulanan alanlar, dünya tarımsal üretiminin yaklaşık %40’ını sağlamaktadır. Bitkisel üretim değerinin yaklaşık %50–55’ini, sebze üretiminin %70’ten fazlasını, meyve üretiminin büyük bölümünü, pamuk, mısır, çeltik gibi stratejik ürünlerin neredeyse tamamını sulanan alanlar karşılamaktadır” dedi. "TARIM GIDA GÜVENLİĞİNİN TEMELİDİR" Tomar, Türkiye’nin kişi başına düşen su miktarının yaklaşık 1.300 m³ olduğunu ve önümüzdeki yıllarda bunun 1.000 m³’ün altına düşme riskine dikkat çekerek, “Bu gerçek, suyun her sektörde daha verimli yönetilmesini zorunlu kılmaktadır. Ancak çözüm; tarımı ötekileştirmek, üreticiyi suçlamak ya da tarımsal üretimi kısmak değildir” ifadelerini kullandı. Tarımın stratejik önemini vurgulayan Tomar, “Tarım; gıda güvenliğinin temelidir. Milli güvenlik açısından stratejik bir sektördür. Kırsal istihdamın ve sosyal dengenin ana unsurudur” diyerek pandemi süreci, Rusya-Ukrayna savaşı ve küresel krizlerin, gıda arzının enerji ve savunma sanayi kadar kritik olduğunu ortaya koyduğunu belirtti. "TARIM SEKTÖRÜ SUYU İSRAF EDEN BİR ALAN DEĞİL" Tomar, su sorunlarının kaynağını havza bazlı üretim planlamasının yetersizliği, su tüketimi yüksek ürünlerin yanlış bölgelerde yetiştirilmesi, açık kanalet sistemi ve vahşi sulama yöntemleri ile yeraltı suyunun kontrolsüz kullanımı olarak özetledi. Çözüm önerilerini de sıralayan Tomar, “Havza bazlı üretim planlaması yapmak, modern basınçlı sulama sistemlerini yaygınlaştırmak, su verimliliği yüksek üretim modellerine geçmek, arıtılmış atık suların tarımda kullanımını artırmak ve çiftçiyi teknoloji ile desteklemek doğru yaklaşımdır. Tarım sektörü ‘su israf eden bir alan’ değil, doğru yönetilmediğinde risk oluşturan bir alandır. Çözüm; üretimi azaltmak değil, verimliliği artırmaktır. Su politikaları ile tarım politikaları birlikte ele alınmalı; sürdürülebilir, bilimsel ve stratejik bir yönetim anlayışı benimsenmelidir” dedi. İLKER AĞIN: "SADECE ÜRETİM İLİŞKİLERİNİ DEĞİL, KAR VE ÇEVRENİN İLİŞKİLERİNİ DE BİRLİKTE DÜŞÜNMEK DEMEKTİR” Türkiye Ziraatçılar Derneği MYK Üyesi İzmir Şube Başkanı İlker Ağın, Bozdağ ve çevresinde altın aranmasının önünü açan ihaleye tepki gösterdi. Ağın, Tarım Bakanlığı’nın geçen yıl teoride kalan su merkezli tarım planlamasına işaret ederek, “Biz kuyularımızın ne kadar kaçak olduğunu, o kuyularda ne kadar su çekildiğini bilmeden, böyle sıcak bir iklimde Türkiye’nin Hollanda’sı olma iddiasındaki Küçük Menderes’e teslim etmenin nedenlerini ortadan kaldırmadan, aynı zamanda sularımızı kontrolsüzce ve hunharca tüketirken bir taraftan kirleterek ama bir taraftan da su fakirliğine doğru hızla ilerlediğimiz bir dönemde su varlıklarımız olan dağlarımızı, ovalarımızı, ormanlarımızı, özellikle madencilik faaliyetleri adı altında talan ederken bir taraftan kirletirken böyle bir planlamadan üretmek mümkün değil” ifadelerini kullandı. “SU VARLIKLARIMIZ HER YÖNÜYLE KORUNMALI” Ağın, madencilik faaliyetlerinin su kaynaklarını tahrip ettiğini vurgulayarak, “Su varlıklarımız her yönüyle korunmalı. Özellikle madencilik faaliyetleri adı altındaki su varlıklarımızın tahribatını hızla önüne geçirmeliyiz." dedi. “NE KADAR SU VARSA O KADAR TARIM VAR” Kuraklığa dayanıklı ürünlerin önemine dikkat çeken Ağın, “Hiçbir ürün birbirinin yüzde yüz ikamesi değildir. Su alabilen bir çiftçiden 11 birim ürün alabilirsiniz, kuraklığa dayanıklı ektiğiniz bir çeşit ise 5 birim verir. Ne kadar su varsa o kadar da tarım var. Bunu unutmamak gerekiyor” ifadelerini kullandı. “ÇİFTÇİ ÖRGÜTLÜ YAPILARLA DESTEKLENMELİ” Ağın, tarım planlamasında çiftçilerin örgütlü yapılarla desteklenmesinin önemini şöyle açıkladı: “Çiftçi ancak örgütlü bir yapı içerisinde hem kontrol edilebilir, hem planlanabilir, hem de her şey denetlenebilir. En başta bizim tarımda üreticilerimizin sağlıklı örgütlerle bu süreç üzerinden planlama yapması gerekiyor.” HAKAN ÇAKICI: “KAYNAKLAR DOĞRU KULLANILMIYOR” TMMOB Ziraat mühendisleri odası İzmir şube başkanı Hakan Çakıcı, arazi kullanım planlamasının Türkiye’de ihmal edildiğini belirterek, suya ve sağlıklı gıdaya erişimin üstün kamu yararı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Çakıcı, yerleşim alanları, tarım arazileri, sanayi bölgeleri ve maden sahalarının bilimsel esaslara göre planlanmamasının ciddi sorunlara yol açtığını ifade etti. “ARAZİ PLANLAMASI TÜRKİYE’DE YOK SAYILIYOR” Türkiye’de arazi planlamasına ilişkin bütüncül bir çalışma yapılmadığını dile getiren Çakıcı, “Bizim temelde anlattığımız konu arazi planlamasıdır. Suyun dağılımının planlanması, ürün desenlerinin hazırlanması gibi konular bunun içindedir. Ancak Türkiye’de maalesef arazi planlaması ile ilgili ciddi ve kapsamlı bir çalışma yapılmıyor” dedi. Arazi planlamasının; yerleşim alanlarının, tarım alanlarının ve sanayi bölgelerinin doğru konumlandırılmasını kapsadığını söyleyen Çakıcı, bu alanların birbirine karıştığını ve bunun da çevresel ve ekonomik sorunları büyüttüğünü belirtti. “TARIM ALANLARINA MADEN BASKISI PLANLAMA EKSİKLİĞİNİN SONUCUDUR” Özellikle altın madenleri üzerinden yaşanan tartışmalara dikkat çeken Çakıcı, “Tarım alanlarına madenlerin verdiği zarar gündeme geldiğinde, aslında planlama eksikliğiyle karşı karşıya olduğumuzu görüyoruz” diye konuştu. Bu noktada kamu yararı kavramının doğru yorumlanması gerektiğini vurgulayan Çakıcı, sağlıklı suya ve sağlıklı gıdaya erişimin “üstün kamu yararı” olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. “SAĞLIKLI SU VE GIDAYA ERİŞİM ÜSTÜN KAMU YARARIDIR” Çakıcı, “Her zaman suya ulaşmak, sağlıklı suya ulaşmak ve sağlıklı gıdaya ulaşmak üstün kamu yararı terimiyle ön plana çıkmalıdır. Planlamayı bu önceliğe göre yapmak zorundayız” ifadelerini kullandı. Enerji ve maden ihtiyacı gibi gerekçelerle kısa vadeli çözümlere yönelmenin uzun vadede daha büyük sorunlar doğurduğunu belirten Çakıcı, vatandaşın sağlıklı yaşam hakkının göz ardı edilmemesi gerektiğini dile getirdi. “BAKANLIKLAR ARASI KOORDİNASYON YETERSİZ” Çevre, şehircilik ve iklim politikalarının birlikte ele alınması gerektiğini ifade eden Çakıcı, geçmişte bu başlıkların bir araya getirilmesi yönünde adımlar atıldığını ancak uygulamada beklenen bütüncül yaklaşımın sağlanamadığını söyledi. “Çevreye zarar vermeden, iklim değişikliğini de dikkate alarak tüm sürecin organize edilmesi gerekir” diyen Çakıcı, yanlış tarım politikaları ve günübirlik enerji çözümlerinin arazi kullanım planlamasını ikinci plana ittiğini kaydetti. Gelinen noktada temel sorunun kaynakların doğru planlanmaması olduğunu belirten Çakıcı, “Temelde kaynakların doğru kullanılmaması, planlamanın doğru yapılmamasından kaynaklanıyor. Bu nedenle hem su hem toprak hem de tarım alanları üzerindeki baskı artıyor” dedi. Çakıcı, arazi kullanım planlamasının bilimsel veriler ışığında ve kamu yararı öncelenerek yapılması gerektiğini söyledi.

Türkiye İle Birleşik Krallık STA Görüşmelerinde Kritik Aşama

Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması’nın (STA) kapsamının genişletilmesine yönelik müzakerelerde kritik bir aşamaya gelindi. Bloomberg HT’de Ceren Dilekçi Köseoğlu’nun sunduğu programa konuk olan Avrupa Türk Markalar Birliği Başkanı Vehbi Keleş, görüşmelerde dördüncü tura geçildiğini ve sürecin hızlı ilerlediğini söyledi. Keleş, iki tarafın da anlaşmanın güncellenmesi konusunda istekli olduğunu belirterek, “Umarım bu yıl sonu her şey tamamlanır ve önümüzdeki yılın ilk aylarında yeni serbest ticaret anlaşması devreye girer” dedi. Hedef: 2027’de yeni anlaşmanın yürürlüğe girmesi Brexit sonrası Birleşik Krallık’ın yeni ticaret ağları oluşturmaya yöneldiğini hatırlatan Keleş, Londra yönetiminin Güney Kore, İsviçre ve Körfez ülkeleriyle de temas halinde olduğunu ifade etti. Türkiye ile yürütülen müzakerelerin ise dördüncü tura ulaştığını kaydetti. Mevcut anlaşmanın ağırlıklı olarak mal ticaretini kapsadığını vurgulayan Keleş, yeni dönemde özellikle tarım ve hizmet sektörlerinin öne çıkacağını dile getirdi. Tarafların hedefinin, 2027’nin ilk aylarında güncellenmiş anlaşmayı devreye almak olduğu belirtildi. Türkiye–Birleşik Krallık Ticaret Hacmi 35 Milyar Dolara Yaklaştı Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki ticaret hacmi 2025 yılı itibarıyla güçlü seyrini sürdürüyor. Türkiye verilerine göre iki ülke arasındaki mal ticareti hacmi 24 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Keleş’in aktardığı bilgilere göre, Türkiye’nin Birleşik Krallık’a ihracatı 16,7 milyar dolar, Birleşik Krallık’ın Türkiye’ye ihracatı ise 7,2 milyar dolar düzeyinde gerçekleşti. Hizmet ticaretinin de dahil edilmesiyle birlikte toplam ticaret hacminin 32 milyar dolara yaklaştığı görülüyor. 2024 yılında yaklaşık 7 milyar dolar olan hizmet ticaretinin, 2025’te 8 milyar dolar seviyesine ulaştığı tahmin ediliyor. Bu seviyelerin, iki ülke arasındaki ticarette rekor düzeylere işaret ettiği değerlendiriliyor. Öte yandan Birleşik Krallık verileri, ticaret hacminin daha yüksek bir tablo ortaya koyduğunu gösteriyor. İngiliz istatistiklerine göre mal ticareti hacmi 27,2 milyar dolara ulaşmış durumda. Buna yaklaşık 8 milyar dolar seviyesinde olduğu tahmin edilen hizmet ticareti eklendiğinde, toplam ticaret hacminin 35 milyar dolar düzeyine yaklaştığı görülüyor. Bu veriler ışığında genel tablo, Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki ekonomik ilişkilerin son yılların en güçlü seviyelerine ulaştığını ortaya koyuyor. Hangi sektörler öne çıkıyor? Son dönemde en hızlı artışın yaşandığı sektörler arasında gıda ve kuru gıda ürünleri, kablo ve elektrik kabloları, yedek parçalar ile elektrikli ve elektronik ev eşyaları yer alıyor. Tekstil sektöründe ise maliyet artışlarına bağlı olarak düşüş gözlendiği belirtildi. Buna karşın genel tabloya bakıldığında iki ülke arasındaki ticaretin olumlu bir seyir izlediği ifade edildi. Tarımda 5 milyar dolarlık potansiyel Birleşik Krallık’ın yıllık toplam ithalatının yaklaşık 947 milyar dolar olduğunu belirten Keleş, bunun yaklaşık 100 milyar dolarının gıda ithalatından oluştuğunu söyledi. Türkiye’nin bu pastadan aldığı payın yaklaşık 1 milyar dolar ve yüzde 1 seviyesinde olduğunu kaydetti. Bu oranın yüzde 5’e çıkması halinde Türkiye’nin Birleşik Krallık’a gıda ve tarım ihracatının 5 milyar dolara ulaşabileceğini ifade eden Keleş, güncellenmiş STA’nın bu açıdan önemli fırsatlar sunduğunu vurguladı. 40 milyar dolar hedefi gerçekçi mi? Türkiye ile Birleşik Krallık arasında orta vadede 40 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi bulunuyor. Keleş, hizmet sektörünün de tam olarak hesaba katılmasıyla mevcut seviyenin zaten 35 milyar dolara yaklaştığını belirterek, 40 milyar dolar hedefinin “ulaşılabilir” olduğunu söyledi. Birleşik Krallık’ın yıllık ithalat hacminin 950 milyar dolara yaklaştığını hatırlatan Keleş, Türkiye’nin bu pastadan aldığı payın yüzde 2 seviyesinde kaldığını ifade etti. Bu oranın yüzde 5 ve üzerine çıkması halinde ticaret hacminin 70 milyar dolara kadar yükselebileceğini dile getirdi. Hindistan rekabeti Keleş, Birleşik Krallık’ın Hindistan ile imzaladığı yeni ticaret anlaşmasının Türkiye açısından rekabet baskısı oluşturduğunu söyledi. Birleşik Krallık’ta yaklaşık 254 bin ithalatçı firma bulunduğunu belirten Keleş, Türkiye’den yaklaşık 14 bin firmanın bu pazarda aktif olduğunu kaydetti. Hindistan yanı sıra Güney Kore, İsviçre ve Körfez ülkeleriyle yapılacak anlaşmaların da rekabeti artıracağını belirten Keleş, Türkiye ile Birleşik Krallık arasındaki güncellenmiş STA’nın bir an önce tamamlanmasının önemine dikkat çekti.

Kırsalda Genç Nüfus Alarm Veriyor

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Ziraat Odaları Bilgi Sistemi verilerine göre ise Türkiye'de kayıtlı çiftçilerin ortalama yaşı 58,1. TZOB Başkanı Bayraktar, kırsalda genç nüfusun azalmasının yalnızca demografik bir değişim olmadığını, üretim kapasitesini doğrudan etkileyen bir kırılma olduğunu vurgulayarak "Bu tablo, tarım sektöründe genç nüfusun hızla azaldığını ve üretimin geleceği açısından ciddi bir sorun oluştuğunu gözler önüne seriyor. Son 30 yıldır hiç doğum gerçekleşmeyen köylerimiz bulunuyor; kış aylarında tamamen boşalan köylerin sayısı artıyor. Bu durum yalnızca üretimi değil, kırsal yaşamın sosyal dokusunu da tehdit ediyor. Tarım BAĞ-KUR prim tutarları düşük gelirli çiftçilerimiz için büyük bir mali yük oluşturuyor" dedi. Ancak köylere dönüşte mevcut mevzuat da ciddi bir engel oluşturuyor. İmar Kanunu'na göre, belediye ve mücavir alanlar dışında kalan köy yerleşik alanlarında konut, ahır ve tarımsal amaçlı yapılar için yapı ruhsatı aranmayıp; etüt ve projelerin valilikçe incelenmesi ve muhtarlıktan yazılı izin alınması yeterli kabul ediliyordu. 2014 yılında 6360 sayılı Büyükşehir Yasası ile büyükşehir sınırları içindeki köylerin tüzel kişiliği kaldırılarak mahalle statüsüne geçirilmesiyle birlikte bu yerleşimler şehir imar rejimine dahil edildi. Böylece daha önce köy yerleşik alanı sayılan birçok yerde imar planı, zemin etüdü, mimari proje, yapı ruhsatı ve harç zorunluluğu fiilen devreye girdi. Böylece köyde arazisi olup da buraya yerleşmek isteyen vatandaşların maliyeti katlandı. Bu da köylere dönüşte en büyük engel olarak duruyor. Çözüm kırsal mahalleler için ayrı bir imar, destek ve üretim rejiminin oluşturulmasından geçiyor. Öneriler arasında köyden mahalleye dönüşen yerlerde konut yapımının kolaylaştırılması, zemin etütlerinin belediyelerce uygun bedellerle yapılması, belediyelerin tip ev ve ahır projeleri hazırlayarak köylüye ücretsiz sunması, eski köy statüsündeki mahallelerde inşaat ruhsatı ve harçlarda kolaylık sağlanması, hazine arazilerinden üretilen imarlı arsaların, köyüne dönerek ev yapmak isteyenlere uygun bedellerle verilmesi bulunuyor. Ayrıca köylünün ürettiği ürünlerin belediyeler tarafından satın alınarak değerlendirilmesi, köylünün kullandığı sulama suyunun bir kısmının devlet tarafından karşılanması yer alıyor. %70 HİBE DESTEĞİ Tarım ve Orman Bakanlığı köyleri üretimde tutmak maksadıyla kırsal kalkınma desteklerinde hibe oranlarını yüzde 70'e kadar çıkarırken, bütçenin en az yüzde 20'si kadın ve genç girişimcilere ayrılıyor. Yalnızca geleneksel üretim değil, akıllı tarım sistemleri, dijital tarım uygulamaları ve modern üretim altyapıları da destekleniyor. Ayrıca küçük aile işletmelerie küçükbaş hayvan desteği sağlanıyor.

ATB: Antalya zeytinyağında 2035’e kadar 30 adım belirlendi

Antalya Ticaret Borsası (ATB), Antalya Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ile Antalya Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü iş birliğinde düzenlenen Antalya Zeytinyağı Çalıştayı’nın sonuç raporu kamuoyuyla paylaşıldı. 1. Antalya Natürel Sızma Zeytinyağı Kalite Yarışması kapsamında gerçekleştirilen çalıştayda, Antalya’nın zeytinyağı potansiyeli çok yönlü olarak ele alındı. Akademisyenler, üreticiler, sektör temsilcileri, turizm paydaşları ve kamu kurumlarının katılımıyla yapılan değerlendirmelerde, Pamfilya döneminden bu yana zeytinyağı üreten Antalya’nın önemli bir potansiyele sahip olduğu vurgulandı. Raporda, kalite, izlenebilirlik, markalaşma ve turizm alanlarında atılacak adımların sektörün geleceği açısından belirleyici olduğu ifade edildi. Zeytinyağında 2035 hedefleri Çalıştay raporunda, Antalya’da zeytin ve zeytinyağı üretim kapasitesinin güçlü olduğu ancak katma değerin artırılması için üretim artışının tek başına yeterli olmadığı belirtildi. Kalite standardizasyonunun ön plana çıkarılması gerektiği vurgulanırken, hasat zamanlaması, analize dayalı gübreleme ve standart budama eğitimlerinin kaliteyi doğrudan etkilediğine dikkat çekildi. Erken hasat uygulamalarının Antalya zeytinyağının premium segmentte konumlanması açısından önemli bir fırsat sunduğu kaydedilen raporda, duyusal analiz paneli ve kalite merkezi kurulması önerildi. Parti bazlı izlenebilirlik sistemi ve QR kodlu etiketleme uygulamalarının tüketici güvenini artıracağı ifade edildi. Yerel çeşit ve çatı marka vurgusu Raporda, Tavşan Yüreği başta olmak üzere Antalya’nın yerel zeytin çeşitlerinin stratejik ürün olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Coğrafi kimliğin güçlendirilmesinin ihracat birim değerine katkı sağlayacağı ifade edilirken, dökme satış oranının azaltılması ve Antalya için bir çatı marka yaklaşımı geliştirilmesi önerildi. Sağlık ve tağşişle mücadele Yüksek polifenollü üretimin sağlık temelli pazarlamada avantaj sağlayacağı belirtilen raporda, fenolik analiz altyapısının güçlendirilmesinin önemi vurgulandı. Tağşişle mücadelenin sektörel güven açısından kritik olduğu ifade edilirken, küçük üreticilerin markalı satışa yönlendirilmesinin kırsal kalkınmaya katkı sağlayacağı belirtildi. Zeytinyağı rotası ve turizm Antalya’nın güçlü turizm altyapısının zeytinyağı sektörü için önemli fırsatlar sunduğu kaydedilen raporda, zeytin ve zeytinyağı rotalarının oluşturulması, hasat festivalleri, tadım etkinlikleri ve deneyim merkezlerinin kırsal turizmi canlandırabileceği ifade edildi. Otel ve restoranlarda yerel zeytinyağı kullanımının artırılması önerildi. Koordinasyon kurulu önerisi Raporda, üniversite–kamu–sektör iş birliğinin daha kurumsal bir yapıya kavuşturulması gerektiği belirtilerek, Antalya Zeytinyağı Koordinasyon Kurulu kurulması önerildi. 2026–2035 dönemini kapsayan kalite odaklı bir dönüşüm süreciyle Antalya’nın zeytinyağında daha güçlü bir konuma ulaşabileceği görüşü paylaşıldı. Kurum temsilcilerinden değerlendirme ATB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, raporun Antalya’nın zeytinyağı potansiyelini kalite, kimlik ve katma değer çerçevesinde ele aldığını belirterek, hedeflerinin Antalya zeytinyağını sürdürülebilir ve izlenebilir bir marka haline getirmek olduğunu söyledi. Antalya Tarım ve Orman İl Müdürü Şakir Fırat Erkal ise kalite odaklı üretim, izlenebilirlik ve teknik uygulamaların yaygınlaştırılmasının sektörün geleceği açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.

2025’te bitkisel üretime 1,15 milyar TL’lik kaynak

Denizli İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, 2025 yılı boyunca bitki sağlığını korumak, tarımsal verimliliği artırmak ve üreticiyi desteklemek amacıyla yürütülen çalışmaların sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Açıklamaya göre, bitkisel üretime yönelik destekler ve uygulamalarla Denizli tarımında üretimin sürekliliği sağlandı. Zirai dona 470 milyon TL destek 2025 yılında yaşanan zirai don olaylarından etkilenen üreticiler için Bakanlık tarafından destek ödemeleri yapıldı. Denizli genelinde zirai dondan zarar gören 10 bin 965 üreticiye toplam 470 milyon 847 bin 576 TL ödeme gerçekleştirildi. Bitkisel üretime 687 milyon TL nakdi destek Bitkisel üretimin sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla çiftçilere 2025 yılında 687 milyon 284 bin 218 TL tutarında doğrudan destekleme ödemesi yapıldı. Böylece yalnızca bitkisel üretim kapsamında sağlanan toplam destek tutarı 1 milyar 158 milyon 132 bin TL’ye ulaştı. Tohum ve fidan destekleri Üretimi artırmaya yönelik girdi destekleri kapsamında stratejik ürünlerde tohum dağıtımı yapıldı. Üreticilere 49 ton nohut, 2,9 ton fasulye, 250 torba ayçiçeği ve 170 kilogram susam tohumu verilerek 10 bin 894 dekar alanda ekim sağlandı. Ayrıca il genelinde 31 bin 400 adet ceviz fidanı dağıtılarak meyvecilik üretimi desteklendi. Çevre dostu ve bilimsel mücadele Kimyasal ilaç kullanımını azaltmak amacıyla biyolojik ve biyoteknik mücadele yöntemleri 8 bin 675 dekar alanda uygulandı. Hastalık ve zararlılarla mücadelede, il genelinde kurulan 27 Tahmin ve Erken Uyarı İstasyonu aracılığıyla üreticilere anlık bilgilendirme yapıldı. Entegre Zararlı Yönetimi ise 15 bin dekarı aşkın alanda hayata geçirildi. Denetimler ve gıda güvenliği Gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla 2025 yılı boyunca bitki koruma ve gübre bayilerine 1.501 denetim gerçekleştirildi. Hasat öncesinde 893 ürün numunesi alınarak pestisit analizleri yapıldı. Mevzuata aykırı faaliyet tespit edilen 127 işletmeye idari işlem uygulandı. İhracata katkı Denizli tarımı, 2025 yılında ihracata da katkı sağladı. Toplam 76 ton tohumluk ve 626 bin 450 adet fidan için ihracat sertifikası düzenlendi. Denizli İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, 2025 yılı boyunca üreticilerin yanında olunduğu vurgulanarak, tarımsal üretimi desteklemeye yönelik çalışmaların 2026 yılında da sürdürüleceği belirtildi.

#Tarım