Tüi̇k Haberleri - Son Dakika Tüi̇k Haber Güncel Gelişmeler

Tarım Yüzde 12,7 Küçüldü, Ekonomide Sağlıklı Büyüme Tartışması

Türkiye ekonomisi yılın üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 3,7 büyüdü. TÜİK’in açıkladığı son verilere göre en büyük büyüme, düşük katma değer ve niteliksiz emek yoğun sektörlerin başında gelen inşaatta görüldü. Ancak enflasyonun ana etkenlerinden ve vazgeçilmez sektörlerden olan tarım ise yüzde 12.7 gibi rekor bir küçülme yaşadı. "EKONOMİNİN BÜYÜDÜĞÜNÜ SÖYLEMEK MÜMKÜN AMA SAĞLIKLI DEĞİL" Uzmanlar, “Büyümede öncü sektörün inşaat olması manidar. Tarım küçülürken ekonominin büyüdüğünü söylemek teknik olarak mümkün ama sağlıklı değil” dedi. Karar gazetesinin haberine göre art arda yaşanan konkordato ilanı ve iflaslara rağmen sanayi sektöründeki yüzde 6,5 büyümeyi de değerlendiren uzmanlar, “Sanayideki veriler sanayicinin şikayetleri ile örtüşmüyor” vurgusu yaptı. TEŞVİK EDİLMEYEN TARIM YÜZDE 12,7 KÜÇÜLDÜ TÜİK’in Türkiye ekonomisinin büyümesine yönelik açıkladığı son veriler 2023 vizyonunun tam tersine işaret etti. Yüksek teknoloji ve katma değerli büyümeyi öngören hükümet, günün sonunda niteliksiz sektörlerle büyümeyi seçti. Teknolojiye ağırlık verilmeyip teşvik edilmeyen tarım yüzde 12,7 küçülürken, kaynakların vasat sektörlere yönlendirilmesiyle inşaat ise yüzde 13.9 büyüdü. "BU TEMPODA DEVAM EDERSEK TÜRKİYE SATACAK ÜRÜN BULAMAYACAK" Vizyon 2023 strateji belgesinde 2023 itibariyle dünyanın en büyük 10’uncu ekonomisi olarak Türkiye’nin stratejik sektörleri arasında yüksek teknoloji, katma değerli ürün ve teknolojinin tüm imkanlarından yararlanılarak tarımda en yüksek verime ulaşmak hedefleniyordu. Ancak yılın üçüncü çeyreğine yönelik açıklanan büyüme rakamları yine vasat sektörlere bel bağlandığını gösterdi. Migros CEO’su Özgür Tort, çiftçinin kazanamadığı için üretimden çekildiğini belirterek, “Bu tempoda devam edersek Türkiye satacak ürün bulamayacak. Gıdasız kalma riski kapıda. Randımanlı üretim yoksa sıfır maliyetli bir ürünü İstanbul’da satmanın maliyeti 21 lira” uyarısında bulundu. "BOŞ EV SAYISI 2.2 MİLYONU GEÇMİŞ... TARIM KÜÇÜLÜYORSA GIDA FİYATLARINDA İSTİKRAR BEKLEMEK HAYAL" Verileri yorumlayan uzmanlar, kredi ve desteklerin tarıma değil, AVM ve inşaatlara aktığını söyledi. Türkiye’de boş ev sayısının 2.2 milyon adet olduğunu belirten uzmanlar, “2024’Te Türkiye’de, 138 milyon metrekare konut inşaatı bitmiş,180 milyon metrekare de yeni konut inşaatına ruhsat verilmiş. Boş ev sayısı 2.2 milyonu geçmişken bizim büyümede öncü sektörümüzün inşaat olması manidar. Tarımda dışa bağımlılığımız her geçen gün artıyorsa sağlıklı bir büyümeden bahsedemeyiz. Tarım küçülürken ekonominin büyüdüğünü söylemek teknik olarak mümkün ama sağlıklı değil. Çünkü tarım küçülüyorsa gıda fiyatlarında istikrar beklemek hayal. Bu gidişatın maliyeti ağırlaşıyor. İleride daha da ağır olacak” dedi. HİZMET SANAYİYİ SOLLADI Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre, Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarını kapsayan üç aylık dönemde, bir önceki üç aylık döneme göre yüzde 1,1 büyüdü. Yıllık büyüme ise yüzde 3,7 oldu. GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde; 2025 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yıla göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak; finans ve sigorta faaliyetleri yüzde 10,8 ile inşaattan sonra büyüyen ikinci sektör oldu. Bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 10,1, ürün üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonlar yüzde 9,6, diğer hizmet faaliyetleri yüzde 7,1, sanayi sektörü yüzde 6,5, ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri yüzde 6,3, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri yüzde 4,4, gayrimenkul faaliyetleri yüzde 4,2, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri yüzde 2,1 arttı. Uzmanlar sanayideki büyümenin hizmet sektörünün gerisinde kaldığını belirterek, “Emek yoğun sektörlerden biri de tekstildi ve maalesef bu sektör inşaat kadar şanslı değildi. Destek almadığı için fabrikalar kapısına bir bir kilit vurdu. Sanayicinin de durumu iç açıcı değil. Buna karşın yine de büyüme gösterebilmiş. Açıkçası sanayideki veriler sanayicinin şikayetleri ile örtüşmüyor” vurgusu yaptı. Son veriler tüketim trendinin ise yavaşladığını ama azalmadığını parası olanın harcamasını tam tersi artırdığını gözler önüne serdi. Kamu harcamalarında ise, bütçede 2 çeyrekte bir miktar yavaşlama olmasına karşın son aylarda bu kalemde de artış dikkat çekti. ŞİMŞEK DURUMU DEĞERLENDİRDİ Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 3. çeyrek büyüme rakamlarını değerlendirdi. Şimşek, “Tüketim ve yatırımlar yılın ilk yarısında olduğu gibi dengeli bir görünüm sergiledi. İnşaat yatırımlarındaki olumlu seyrin yanı sıra üretim kapasitemiz açısından kritik önemde olan makine ve teçhizat yatırımları yüzde 11,3 arttı. Bu dönemde küresel ticaretteki görece zayıf seyrin de etkisiyle net dış talep büyümeyi 1 puan sınırladı. Cari açığın milli gelire oranı ise yüzde 1,3 ile sürdürülebilir seviyede kalmaya devam etti. Büyümenin son çeyrekte ılımlı seyretmesini ve 2025 yılında Orta Vadeli Program’ın sınırlı üzerinde gerçekleşmesini öngörüyoruz. Dezenflasyon sürecini de olumsuz etkileyen kuraklık ve don gibi arz yönlü şokların etkilerini azaltmak amacıyla; verimliliği artıracak, sulama altyapısını güçlendirecek ve kaynakların daha etkin kullanılmasını sağlayacak çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Özellikle emek yoğun sektörlerde zayıf seyreden üretimi canlandırmak ve istihdamı korumak amacıyla reel sektöre yönelik desteklerimize devam ediyoruz” dedi.

Samsun’da 2025 Genel Tarım Sayımı hazırlıkları başladı

Toplantıda, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) arasında imzalanan protokol çerçevesinde yürütülecek Genel Tarım Sayımı’nın kapsamı ve uygulanacak yöntemler ele alındı. Genel Tarım Sayımı’nın, gıda arz zincirinden çevresel etkilerin yönetimine kadar tarım politikalarının daha etkin planlanması ve sürdürülebilir bir kayıt sisteminin oluşturulması için kritik öneme sahip olduğu vurgulandı. Toplantıda yapılan bilgilendirmede; tarımsal üretimden nihai tüketime uzanan süreçte doğru, güncel ve detaylı verilerin toplanmasının, üreticilerin gelir düzeyinin korunması ve tüketicilere güvenli gıda temini açısından büyük katkı sağlayacağı ifade edildi.

Gelir Dağılımında Zirve Yüzde 48,1 Payla En Üst Grubun Oldu

İSTANBUL (İHA) - Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre, en yüksek gelir grubunun toplam gelirden aldığı pay yüzde 48,1’e gerilerken, en düşük gelir grubunun payı yüzde 6,3’e yükseldi. En yüksek gelir grubunun gelirden aldığı pay, 2023 yılına kıyasla 0,6 puan düşerken, en düşük gelir grubunun payı 0,2 puan artış gösterdi. Türkiye’de ortalama hanehalkı geliri yüzde 106,9 artarak 374 bin 899 TL’ye ulaştı. GİNİ KATSAYISI VE SOSYAL TRANSFERLERİN ETKİSİ Gelir eşitsizliğini ölçen Gini katsayısı, 0,007 puan azalarak 0,413 olarak hesaplandı. Sosyal transferler hariç tutulduğunda bu oran 0,476’ya yükseldi. Emekli maaşları ve sosyal yardımların etkisiyle gelir dağılımındaki bozulma azaldı. YILLIK GELİRLERDE EĞİTİM VE SEKTÖR ETKİSİ Yıllık ortalama gelir, yükseköğretim mezunlarında 309 bin 721 TL’ye çıkarken, inşaat sektörü gelir artışında yüzde 115,4 ile öne çıktı. İşverenlerin yıllık geliri 804 bin 882 TL ile zirvede yer aldı. GELİR EŞİTSİZLİĞİNDE BÖLGESEL FARKLILIKLAR En yüksek gelir, İstanbul’da 257 bin 891 TL, en düşük gelir ise Van, Muş, Bitlis ve Hakkari bölgelerinde 91 bin 818 TL oldu. Gelir eşitsizliği İstanbul’da en yüksek seviyedeyken, Kocaeli ve çevresi eşitlikte ön sırada yer aldı. İSTİHDAMDA DÖNÜŞÜM VE HAREKETLİLİK 2023’te işsiz olanların yüzde 40,8’i 2024’te çalışmaya başladı. Çalışanların yüzde 90,6’sı iş hayatını sürdürürken, işgücüne katılımda da artış görüldü.

Bitkisel Üretimde Meyve ve Sebze Artışta, Tahıllar Düşüşte

İSTANBUL (İHA) - Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılına ait Bitkisel Üretim İstatistikleri'ni açıkladı. Verilere göre, yem bitkileri haricindeki tahılların üretimi bir önceki yıla göre yüzde 5 azalırken, sebze üretimi yüzde 5,6, meyve, içecek ve baharat bitkileri üretimi ise yüzde 2,1 arttı. Yaklaşık üretim miktarları, tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde 75,5 milyon ton, sebzelerde 33,6 milyon ton, meyveler, içecek ve baharat bitkilerinde 28 milyon ton olarak gerçekleşti. TAHIL, YAĞLI TOHUM VE ŞEKER PANCARI ÜRETİMİNDE DÜŞÜŞ 2024 yılında tahıl üretimi, bir önceki yıla kıyasla yüzde 7,5 azalarak 39 milyon tona geriledi. Buğday üretimi yüzde 5,5 düşüşle 20,8 milyon ton oldu. Arpa üretimi yüzde 12 azalarak 8,1 milyon tona indi. Çavdar ve yulaf üretimi sırasıyla yüzde 15,7 ve yüzde 4,9 oranında azaldı. Mısır üretimi yüzde 10 düşerek 8,1 milyon tona geriledi. Kuru baklagillerde nohut üretimi 575 bin ton, kuru fasulye 279 bin ton, kırmızı mercimek 405 bin ton olarak kaydedildi. Patates üretimi ise yüzde 21,1 artışla 6,9 milyon tona ulaştı. Yağlı tohumlarda soya üretimi yüzde 30,9 artışla 180 bin ton olurken, ayçiçeği üretimi yüzde 0,1 azalışla yaklaşık 2,2 milyon ton oldu. Şeker pancarı üretimi yüzde 8,9 azalarak 23 milyon tona geriledi. SEBZE ÜRETİMİNDE ARTIŞ 2024 yılı sebze üretimi, bir önceki yıla göre yüzde 5,6 artarak 33,6 milyon tona ulaştı. Domates üretiminde yüzde 9,9, kuru soğanda yüzde 1,2, salçalık kapya biberde yüzde 21,1 oranında artış yaşandı. Buna karşın, hıyarda yüzde 6,9, sivri biberde yüzde 0,6 ve beyaz lahanada yüzde 5 üretim düşüşü kaydedildi. MEYVE VE BAHARAT BİTKİLERİNDE ARTIŞ Meyve, içecek ve baharat bitkilerinin toplam üretimi yüzde 2,1 artışla 28 milyon tona çıktı. Elma ve çilek üretimi sırasıyla yüzde 4 ve yüzde 10,4 oranında düşerken; nar üretimi yüzde 10,1, üzüm üretimi yüzde 2 arttı. Turunçgil grubunda mandalina, portakal ve limon üretimi sırasıyla yüzde 32,7, yüzde 30,3 ve yüzde 25,6 azaldı. Fındık yüzde 10,3, ceviz yüzde 18,3, Antep fıstığı yüzde 117,6 artış gösterdi. Muz üretimi yüzde 5,9 azalırken, zeytin üretimi yüzde 146,7 gibi dikkat çekici bir artış sergiledi. SÜS BİTKİLERİNDE AZALMA Süs bitkileri üretimi, 2024 yılında bir önceki yıla göre yüzde 6,1 düşüş gösterdi. Kesme çiçekler toplam üretimin yüzde 69,5'ini oluştururken, yüzde 0,1 düşüş yaşandı. Diğer süs bitkilerinde ise yüzde 17,4 oranında daha büyük bir azalma görüldü.

Tarımsal Girdi Fiyatları Yeniden Yükselişte

ANTALYA (İHA) - Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Ekim ayı Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE), aylık yüzde 2,75, yıllık yüzde 32,59 artışla yeniden yükselişe geçti. Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, bu rakamların son 9 yılın Ekim ayları ortalamasına oldukça yakın olduğunu belirtti. Çandır, tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatlarının aylık yüzde 3,04, yıllık yüzde 31,03 arttığını söyledi. En yüksek artış yem fiyatlarında görülürken (%5,32), yıllık artışlarda veteriner hizmetleri (%60,13), gübre (%55,02) ve diğer kalemlerdeki (%64,81) yükseliş dikkat çekti. ÜRETİCİ FİYATLARI SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK İÇİN KRİTİK Tarımsal ÜFE’nin aylık yüzde 5,03, yıllık yüzde 35,46 artış gösterdiğini ifade eden Çandır, bu artışın 10 yıllık ortalamaların üzerinde olduğunu vurguladı. Üretici fiyatlarının tarımsal girdi maliyetlerine yakın seyretmesinin sürdürülebilirlik açısından önem taşıdığını belirten Çandır, "Tarımsal faaliyetlerde bulunanlar açısından son bir yıllık eğilim, genel olarak üretici aleyhine seyretmiştir. Ancak Mayıs, Haziran ve Ekim aylarında bu aleyhte eğilim yerini üretici lehine çevirmiştir. Yıllık girdi maliyetleri artışı ise nispi olarak üretici fiyatları artışına yakın seyretmiştir. Yani üretici, Ekim ayında aylıkta lehte bir durum yaşarken yıllıkta ise birbirine yakın seyretmiştir. Esasen hem aylıkta hem de yıllıkta üretici fiyatlarının nispi olarak tarımsal girdi fiyatlarından ciddi bir yükseklikte seyretmesi sürdürülebilirlik bakımından önem taşımaktadır. Çünkü üreticinin tek maliyet grubu girdi kalemleri değil en az onun kadar da diğer maliyetleri söz konusudur" dedi. TÜKETİCİ ENFLASYONU ÜRETİCİYİ GEÇİYOR Ekim ayında tüketici enflasyonu (TÜFE) aylık yüzde 2,88, yıllık yüzde 48,58 olarak açıklanırken, gıda fiyatları aylık yüzde 4,33, yıllık yüzde 45,28 arttı. Çandır, yaş meyve ve sebze fiyatlarında aylık yüzde 19,20, yıllık yüzde 57,58 artış olduğunu belirtti. Bu rakamların, üreticinin karşılaştığı enflasyonu aşarak tüketici tarafında daha büyük bir yük oluşturduğunu ifade etti.

Tarımsal Girdi Fiyatları Yıllık Yüzde 32,59 Arttı

BAYBURT (İHA) - Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE), Ekim 2024’te yıllık yüzde 32,59, aylık ise yüzde 2,75 oranında yükseldi. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayımladığı verilere göre, yıl başından bu yana artış yüzde 27,92 olurken, on iki aylık ortalamalara göre yükseliş yüzde 42,03 olarak gerçekleşti. Ana gruplar incelendiğinde, tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatları aylık yüzde 3,04, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerin fiyatları ise yüzde 1,10 oranında arttı. Yıllık bazda ise tarımda kullanılan mal ve hizmetler yüzde 31,03, tarımsal yatırımlara yönelik mal ve hizmetler yüzde 42,35 oranında artış gösterdi. EN FAZLA ARTIŞ DİĞER MAL VE HİZMETLERDE Yıllık değişim açısından en yüksek artış yüzde 64,81 ile diğer mal ve hizmetler grubunda görüldü. Aylık bazda ise en fazla artan grup yüzde 5,32 ile hayvan yemleri oldu. Tarım sektöründe maliyetlerin yükselmesi nedeniyle üreticilerin üzerindeki yükün artacağı tahmin ediliyor.

Ticari Süt Üretiminde Yıllık Artış %14,9 Oldu

İSTANBUL (İHA) - TÜİK’in paylaştığı Eylül ayı Süt ve Süt Ürünleri Üretimi verilerine göre, ticari süt işletmeleri tarafından toplanan inek sütü miktarı bir önceki yılın aynı ayına göre %14,9 artarak 903 bin 509 tona ulaştı. Ocak-Eylül döneminde ise bu oran %9,8 artış gösterdi. Eylül ayında süt ürünlerinde de artış dikkat çekti. Bir önceki yılın aynı ayına göre: İnek peyniri üretimi %11,6, Ayran üretimi %9,2, Yoğurt üretimi %0,9, İçme sütü üretimi %7,2, Tereyağı üretimi %13,9 oranında arttı. Ocak-Eylül döneminde süt ürünleri üretimindeki artış ise şöyle gerçekleşti: İnek peyniri %6,2, Ayran %12,9, Yoğurt %7,2, İçme sütü %3,9, Tereyağı %11,9 oranında yükseldi. Bir önceki ay 933 bin 514 ton olan toplanan inek sütü miktarı, Eylül’de %3,2 azalarak 903 bin 509 tona düştü. İçme sütü üretiminde ise önemli bir artış yaşandı. Ağustos ayında 124 bin 876 ton olan içme sütü üretimi, Eylül ayında %8,4 artarak 135 bin 343 tona ulaştı.

The insurance premium for state-supported agricultural insurances has increased by 5.5%

The Turkish Statistical Institute (TÜİK) shared the 2023 data on State-Supported Agricultural Insurances. The total insurance premium for state-supported agricultural insurances saw an annual increase of 115.5% in 2023, reaching 638,338,316,701 TL. The branch with the highest annual increase was aquaculture life insurance, with a rate of 283.8%. The total number of policies in state-supported agricultural insurances increased by 0.3% annually, totaling 3,086,697 policies. The total state support premium amount increased by 91.7%, reaching 9,244,510,895 TL, while the total premium amount increased by 92.6%, totaling 17,349,600,284 TL. The insured area (including greenhouses) decreased by 4.4% in 2023, amounting to 33,372,370 decares. The number of insured cattle and small livestock increased by 42.9% and 0.2%, respectively. The total amount paid for damages increased by 109.6%. When examined by branches, crop products ranked first with a total payout of 5,076,169,657 TL, followed by livestock life insurance with a payout of 1,505,720,636 TL. When examined by causes, frost damage took the first place with a payout of 2,378,149,573 TL.

TÜİK released Siirt's agriculture and livestock data

According to the data released by TÜİK, in 2023, Siirt ranked 3rd with 150 thousand acres of red lentil production area, 2nd with 230 hectares of blackberry production area, 9th with 2,799 tons of honey production, 11th with 203 thousand beehives, and 11th with 1.2 million heads of small livestock. Since 2002, Siirt has achieved a 780 percent increase in pistachio production, a 1127 percent increase in honey production, a 970 percent increase in the number of beehives, and a 242 percent increase in the number of small livestock.